Blog Reisrecht

25.03.2021 Sophie Vercraeye

Annulering van een pakketreis: is er ook een terugbetaling van de reisverzekering?

Gaat een reis niet door omwille van onvoorziene omstandigheden, zoals een vulkaanuitbarsting op de plaats van bestemming? Dan heeft de reiziger in de meeste gevallen recht op terugbetaling van de reis op basis van de Pakketreizenwet. De praktijk leert ons dat reizigers in zo’n geval hun reis meestal netjes terugbetaald krijgen, maar over de vraag of ze ook de premie die ze betaald hebben voor hun reisverzekering terug krijgen, is wél heel wat discussie. Op het eerste zicht zou een terugbetaling logisch zijn.  De reis gaat immers niet door omwille van overmacht en de verzekering is bijgevolg ook niet nodig omwille van dezelfde overmachtsituatie.  De wet is jammer genoeg allesbehalve duidelijk en in de praktijk weigeren heel wat verzekeraars terugbetaling. Wij denken er het onze van. Lees even mee…

 

Reis- of annulatieverzekering: reisdienst?

De pakketreizenwet definieert een aantal begrippen die belangrijk zijn in deze context. Professionals uit de reiswereld kennen deze natuurlijk, maar voor de goede orde zetten we alles toch nog even op een rijtje, zodat ook nieuwkomers of start-ups in de sector of reizigers het verhaal kunnen volgen.  

Allereerst spreekt de wet van “reisdiensten”. Wat is een reisdienst en wat is het belang ervan? Wel, een reisdienst is elke dienst geleverd door een professional in de reissector en die bestaat uit:

  1. passagiersvervoer (bv. bus, trein of vliegtuig); of
  2. accommodatie die niet intrinsiek deel uitmaakt van passagiersvervoer (dus geen bed in een nachttrein) en die niet voor bewoning is bestemd (dus geen accommodatie voor een uitwisselingsprogramma van 4 maanden); of
  3. verhuur van auto’s of andere motorvoertuigen; of
  4. elke andere toeristische dienst die niet intrinsiek deel uitmaakt van bovenstaande reisdiensten, en een aanzienlijk deel of essentieel onderdeel van de reis vormt (bv. excursies).

Als je verschillende van die reisdiensten gecombineerd aanbiedt, spreken we van een “pakketreis”. 

 

Reisverzekering als “reisdienst”?

Merk op dat “verzekering” niet in de eerste opsomming staat.  Daar knelt immers precies het schoentje. Als je verzekering een reisdienst is, is die immers onderdeel van je pakketreis en dan moet die ook terugbetaald worden.  

Is een verzekering dan een reisdienst? De meningen lijken wat verdeeld, maar er kan volgens ons geen twijfel over bestaan: neen, reis- of annulatieverzekeringen zijn geen reisdiensten. De Europese richtlijn betreffende pakketreizen (nr. 2015/2302) stelt duidelijk dat een verzekering geen reisdienst is. De Belgische rechtspraak heeft ook al meerdere keren bevestigd dat een reisverzekering niet als een toeristische dienst gekwalificeerd kan worden. Of de verzekeringspremie inclusief of slechts facultatief bij een reispakket wordt aangeboden en/of de prijs al dan niet inbegrepen zit in de totaalprijs van het pakket, verandert hier niets aan. 

Een reis- of annulatieverzekering is en blijft dus enkel een “financiële dienstdie gereguleerd wordt door het verzekeringsrecht en in het bijzonder de Verzekeringswet van 2014 en is geen “reisdienst” die onderdeel van je pakketreis uitmaakt. Dat betekent ook dat andere rechtsregels dan het reisrecht van toepassing zijn, namelijk het verzekeringsrecht en in het bijzonder de Verzekeringswet van 2014. 

 

“Alle voor de pakketreis betaalde bedragen”

Maar zelfs als een reisverzekering geen “reisdienst” is, argumenteren sommigen dat de verzekeringspremie toch terugbetaald moet worden.  De Pakketreizenwet zegt immers dat de reiziger recht heeft op terugbetaling van  “alle voor de pakketreis betaalde bedragen”? Als de verzekering mee in een pakketboeking zat, zou je die dus volgens de letterlijke lezing van de wet toch ook terug moeten krijgen?    Dat is alvast ook de mening van Test Aankoop.

Jammer genoeg voor de gedupeerde reiziger ligt de oplossing juridisch gezien anders.  De Pakketreizenwet definieert ‘pakketreis’ uitdrukkelijk als een combinatie van (minstens twee) “reisdiensten”. Een pakketreis kan dus niet uit andere diensten, zoals financiële diensten of verzekeringen bestaan, want dat zijn, zoals we al aanhaalden, precies géén “reisdiensten”. 

Dat een financiële dienst of verzekering mee verkocht wordt aan de reiziger, betekent met andere woorden niet dat de Pakketreizenwet onvoorwaardelijk van toepassing zou zijn op die financiële dienst of verzekering. 

Bovendien dekken beide diensten een volledig andere lading. Zo zal de verzekeraar pas tussenkomen wanneer de reis geannuleerd wordt en de reisdiensten dus niet gepresteerd worden. De verzekering is dus slechts een instrument om de contractuele implicaties van de niet-uitvoering van de pakketreisovereenkomst te regelen. Het is een “risico”-overeenkomst die naast de pakketreisovereenkomst staat. Er kan niet samen genoten worden van zowel de uitvoering van het reiscontract als van de dekking volgens de annuleringsverzekering. Het is het één of het ander. Je kan de pakketreis ‘op zich’ en de reis- of annulatieverzekering dus niet over één kam scheren. 

 

Om alle misverstanden de wereld uit te helpen… 

Moet de verzekeringspremie terugbetaald worden wanneer de consument recht heeft op “alle voor de pakketreis betaalde bedragen”? 

Neen, wij beschouwen de verzekeringspremie niet als een bedrag betaald voor de pakketreis. De verzekeringspremie is een financiële dienst die gekocht wordt door de reiziger om de niet-uitvoering van deze pakketreis te dekken. Dit vormt geen onderdeel van de pakketreis zelf, integendeel de reiziger zal nooit de uitvoering van beide diensten tegelijk kunnen inroepen. De verzekeringspremie valt ons inziens dus niet onder de Pakketreizenwet, maar enkel onder haar eigen verzekeringswetgeving. 

 

Vragen over reisrecht of consumentenbescherming?

Neem gerust vrijblijvend contact op met Roeland Lembrechts (roeland@siriuslegal.be) of Sophie Vercraeye (sophie@siriuslegal.be).

17.06.2020 Sophie Vercraeye

Corona reisdilemma's: een antwoord op 4 vragen uit ons sociaal netwerk

Reizen en corona, geen ideale combinatie. Heel wat reizen en vluchten werden geannuleerd, maar een heel groot deel ook niet. We zagen de laatste weken heel wat vragen over de zomervakantie opduiken in onze sociale netwerken. We pikten er een aantal uit en geven bij elke vraag een kort advies. Zit je zelf ook nog met een reisdilemma? Wij helpen je graag verder met praktisch advies, al kunnen we het coronavirus helaas niet de wereld uit helpen. 

 

  • Mijn pakketreis naar Indonesië gaat nog door, maar enkele activiteiten zijn geannuleerd wegens lokale corona-maatregelen.
    Mag ik mijn pakketreis dan ook annuleren? 

Je hebt eindelijk je droomreis naar Indonesië geboekt om in augustus te eilandhoppen. De lokale corona-maatregelen zorgen er echter voor dat die reis er iets anders zal uitzien dan gepland. Zo stond bijvoorbeeld het wereldbefaamde Borobudur bovenaan op je lijstje, maar is deze toeristische attractie nog gesloten voor het publiek. 

Worden bepaalde activiteiten geannuleerd, dan is de reisorganisator verplicht om gelijkaardige arrangementen aan te bieden. Indien er geen gelijkwaardig arrangement mogelijk is, zal de reisorganisator een prijsvermindering van je pakketreis moeten voorzien.  De reiziger kan deze nieuwe alternatieven slechts weigeren (en de pakketreis kosteloos opzeggen) indien deze arrangementen niet vergelijkbaar zijn of indien de prijsvermindering niet geschikt is. Je zal in dat geval moeten aantonen dat Borobudur (of een andere excursie) voor jou een essentieel onderdeel van de reis was. Dit is in sommige gevallen een vrij subjectieve kwestie en bijgevolg een discussiepunt. 

Bijgevolg wil je weten op welke punten de reis zou wijzigen, welke alternatieven de reisorganisator aanbiedt en welke impact dit heeft op de prijs. Logischerwijze zal je enkel de prijs willen betalen die daadwerkelijk verschuldigd is. We raden je dus aan om slechts te betalen wanneer de reisorganisator meer duidelijkheid en zekerheid verschaft omtrent het concrete reisplan. Indien de reisorganisator geen vergelijkbare alternatieven kan aanbieden of de prijsvermindering is ontoereikend, dan kan je de pakketreis nog steeds kosteloos opzeggen. Bevindt de excursie zich in de top vijf van toeristische attracties in dat land, dan sta je natuurlijk al wat sterker in je schoenen.

 

  • Je reis naar Ecuador kan wel doorgaan, maar omwille van de Coronacrisis lijkt het je toch niet het beste moment om deze speciale reis te maken. Kan je je reis toch nog kosteloos annuleren?

Ecuador, een prachtig land, maar helaas één van de landen die niet goed voorbereid waren op een Coronacrisis. Slachtoffers van het Coronavirus kwamen op straat te liggen en het dagelijks leven zal er langere tijd nodig hebben om zich te herstellen. Jouw vlucht en hotel zijn echter nog niet geannuleerd. In deze situatie kan de reis objectief gezien wel doorgaan, enkel niet zoals jij het voor ogen had. De reis annuleren of verplaatsen is steeds een optie, al zijn hier gewoonlijk kosten aan verbonden. Kan je hier toch nog iets tegen ondernemen?

In dit geval moet je een onderscheid maken tussen de aankoop van (1) enkel een hotel, vlucht, huurauto, … enerzijds en (2) een pakketreis anderzijds. 

  1. Bij de aankoop van bijvoorbeeld enkel een vlucht of huurauto sta je helaas vrij machteloos. Slechts indien jij je op overmacht kan beroepen zal je de vlucht of huurauto kosteloos kunnen annuleren. Is er sprake van overmacht? Raadpleeg dan even dit artikel.
  2. Indien je een pakketreis hebt aangekocht, liggen de kaarten wat anders. De Pakketreizenwet voorziet dat je je pakketreis kosteloos kan opzeggen indien je bewijst dat er zich onvermijdbare en buitengewone omstandigheden voordoen op je vakantiebestemming en dat deze aanzienlijke gevolgen hebben voor de uitvoering van de pakketreis. Is hiervoor een annulering van een evenement, hotel, … noodzakelijk? Volstaan grote belemmeringen zoals verplichte quarantaine bij aankomst in het land of grote restricties op de uitstap naar de befaamde Galapagos eilanden? Ons inziens is er ook in dit laatste geval sprake van onvermijdbare en buitengewone omstandigheden die aanzienlijke gevolgen hebben voor jouw reis en zal je jouw pakketreis kosteloos kunnen annuleren.

 

  • Na annulatie van mijn pakketreis zegt de reisorganisator dat ik, naast het voorschot, nog moet opleggen om een voucher te kunnen bekomen. Klopt dit?

Neen, in principe kan je niet verplicht worden de volledige som (of extra bedragen) te betalen om recht te hebben op een terugbetaling, al dan niet in de vorm van een voucher. De Pakketreizenwet voorziet dat de reiziger recht heeft op een volledige terugbetaling van de reeds betaalde bedragen. Deze betaling mag niet vertraagd worden door de reisorganisator en moet binnen 14 dagen na de opzegging van de pakketreisovereenkomst gebeuren.

Moet je de voucher aanvaarden of heb je recht op een gewone terugbetaling? Je hebt steeds recht op terugbetaling en je bent nooit verplicht om een voucher te aanvaarden, wat je reisorganisator je ook vertelt. We zien echter wel dat heel wat reizigers de voucherregeling aanvaarden of dit heronderhandelen omdat een gerechtelijke procedure voor de meeste bedragen niet opportuun blijkt te zijn.

 

  • Je vermoedt dat je pakketreis niet zal kunnen doorgaan, maar toch vraagt de reisorganisator een betaling van het saldo. Moet je betalen? 

Grote exotische reizen vragen een groot budget. Het is begrijpelijk dat je niet zomaar een groot bedrag wilt betalen voor een reis die volgens jou niet zal doorgaan. Maar wat indien de reisorganisator toch de betaling van het saldo eist, mogelijks op straffe van annulatie of een schadevergoeding?

Vooraleer je het saldo betaalt, moet je de garantie eisen van de reisorganisator dat de reis daadwerkelijk zal plaatsvinden. Indien zij dit niet kunnen garanderen kunnen ze evenmin een betaling van jou eisen.

Stelt de reisorganisator dat de reis zal doorgaan, dan is de kans zeer groot dat deze niet zoals gepland uitgevoerd zal kunnen worden. Hiervoor verwijzen we je graag naar vraag 1.

Veel reizigers maken zich ook zorgen over een mogelijk faillissement van de reisorganisator. Stel dat er betaald wordt voor de reis, kan de reis uiteindelijk toch niet doorgaan en daarbovenop gaat de reisorganisator failliet vanwege de Coronacrisis. Ben je je geld dan kwijt? Neen, reisorganisatoren van pakketreizen zijn verplicht zich te verzekeren tegen insolventie. Wanneer je in dergelijke situatie dus nog gerechtigd bent op terugbetaling van de reisorganisator, dan zal de verzekering tussenkomen.

 

Overlevingsmodus vs vakantiemodus

Reisorganisatoren, luchtvaartmaatschappijen, B&B’s e.a. worstelen enorm om de financiële schade van de Coronacrisis te beperken en zijn in overlevingsmodus. Ze proberen zoveel mogelijk te werken met vouchers en annuleren reizen enkel indien noodzakelijk. Dit is zeer begrijpelijk, al worden consumenten geregeld verkeerd geïnformeerd over hun rechten. Het is belangrijk om je als consument goed te informeren over je rechten en de voorstellen van je reisorganisator of luchtvaartmaatschappij niet blindelings te aanvaarden.

 

Heb je ook zo’n prangende vakantievraag?

Aarzel dan niet om ons te contacteren via sophie@siriuslegal.be of roeland@siriuslegal.be.

Populair artikel vlucht_geannuleerd_corona
19.05.2020 Valeska De Pauw

Vlucht geannuleerd vanwege Covid-19? Wat zijn je rechten?

Als gevolg van de Coronacrisis staat de luchtvaart al een tijdje stil. Luchtvaartmaatschappijen lopen hierdoor natuurlijk grote verliezen op. Ze proberen deze het hoofd te bieden door passagiers enkel “corona-vouchers” aan te bieden in plaats van het vliegticket terug te betalen. Mogen ze dit zomaar doen of hebben ze een verplichting om het vliegticket terug te betalen?

Eerder schreven we al een artikel over pakketreizen, maar wat als je een losse vlucht geboekt hebt en deze vanwege het COVID-19 virus geannuleerd werd? De Europese Commissie heeft het zopas nog bevestigd: ook tijdens de Coronacrisis zijn de rechten van passagiers onverkort van kracht. In deze blog gaan we dieper in op het recht op terugbetaling, de voorwaarden waaraan vouchers moeten voldoen en het recht op een bijkomende compensatie.

 

Recht op terugbetaling

 

Geld of een voucher?

Wanneer de luchtvaartmaatschappij een vlucht annuleert, dan geeft artikel 5 van de Passagiersverordening je de keuze tussen:

  • terugbetaling van het ticket
  • re-routing op het eerst mogelijk moment
  • re-routing op een latere datum naar keuze van de passagier.

Aangezien re-routing onder de huidige omstandigheden nauwelijks toepasbaar is, ligt de keuze vooral tussen de verschillende terugbetalingsmogelijkheden. 

Volgens de Passagiersverordening mag de terugbetaling van een geannuleerde vlucht in principe zowel in geld als in de vorm van een voucher gebeuren. Terugbetaling in de vorm van een voucher is echter alleen mogelijk als de passagier daarmee instemt. Een luchtvaartmaatschappij kan jou dus niet verplichten om een voucher te aanvaarden

De luchtvaartmaatschappij moet je terugbetalen binnen de 7 dagen nadat je daarom verzocht hebt.

Wat als je zowel een heen- als terugvlucht geboekt hebt en maar een van beide vluchten geannuleerd wordt? Als beide vluchten in één boeking zitten, dan kan je ervoor kiezen om beide vluchten te laten terugbetalen, zelfs als ze door een andere luchtvaartmaatschappij uitgevoerd worden. Heb je twee aparte boekingen gedaan, dan kan je enkel terugbetaling krijgen van de vlucht die effectief geannuleerd werd.

In het geval dat de luchtvaartmaatschappij de vlucht nog niet geannuleerd heeft, raden we je aan om dit ook zelf niet te doen en voorlopig af te wachten. Zo ben je absoluut zeker dat er een terugbetaling dient te gebeuren. Wanneer je zelf annuleert bestaat de kans dat de luchtvaartmaatschappijen zich op hun annuleringsvoorwaarden willen beroepen en zo hun betalingsverplichtingen trachten te ontlopen.

 

Aan welke voorwaarden moet een voucher voldoen?

Als je kiest voor een terugbetaling in de vorm van een voucher, moeten de vouchers volgens de aanbevelingen van de Europese Commissie aan enkele voorwaarden voldoen: 

  • Vouchers moeten minstens 12 maanden geldig zijn en beschermd zijn tegen insolventie van de luchtvaartmaatschappij of reisorganisator.
  • Als vouchers langer dan 12 maanden geldig zijn, dan hebben passagiers het recht om na 12 maanden een terugbetaling te vragen voor zover de voucher nog niet is ingewisseld.
  • Als de voucher niet is opgenomen en de geldigheidsperiode verlopen is, dan moet de luchtvaartmaatschappij het bedrag binnen de 14 dagen na afloop van de termijn terugbetalen.
  • Passagiers moeten de voucher kunnen gebruiken voor nieuwe boekingen met dezelfde reisroute onder dezelfde servicevoorwaarden.
  • Passagiers moeten de voucher kunnen overdragen aan andere passagiers zonder extra kosten.
  • Vouchers vermelden duidelijk de geldigheidsperiode en alle rechten hieraan verbonden. 
  • Vouchers moeten op duurzame dragers uitgegeven worden (bv. e-mail of papier).

 

Recht op compensatie 

Daarnaast heb je als passagier op grond van de Passagiersverordening in principe recht op compensatie als een vlucht minder dan 14 dagen voor vertrekdatum geannuleerd wordt. Luchtvaartmaatschappijen zijn dan verplicht om een forfaitaire vergoeding te betalen, tenzij ze kunnen aantonen dat de annulering het gevolg is van buitengewone omstandigheden. 

Dan is de vraag of het COVID-19 virus een buitengewone omstandigheid kan zijn. De Europese Commissie is in elk geval van mening dat maatregelen genomen ter bestrijding van het COVID-19 virus niet inherent zijn aan de normale uitoefening van de activiteiten van luchtvaartmaatschappijen en dus buiten de controle van de luchtvaartmaatschappij liggen. De Europese Commissie geeft de volgende situaties als voorbeelden van buitengewone omstandigheden waarin je dus geen compensatie zal ontvangen:

  • in het geval de overheid een vliegverbod oplegt of maatregelen neemt waardoor de uitvoering van een vlucht onmogelijk is;
  • in het geval dat vliegen niet wordt verboden, maar enkel mogelijk is voor bepaalde personen (bv.: inwoners die vastzitten in het buitenland); 
  • in het geval de vlucht wordt geannuleerd ter bescherming van de gezondheid van het personeel van de luchtvaartmaatschappij;

Bovenstaande voorbeelden zijn niet limitatief. Het recht op compensatie zal telkens afhangen van de concrete omstandigheden.

 

In a nutshell

Ook tijdens de COVID-19 crisis blijven passagiers een fundamenteel recht hebben om terugbetaling van hun vliegticket te eisen bij een annulering van de vlucht. Luchtvaartmaatschappijen mogen vouchers aanbieden in plaats van geld, maar kunnen jou als passagier niet verplichten om dit aan te nemen. Gelet op liquiditeitsproblemen in de reissector worden passagiers wel aangespoord om te kiezen voor een voucher. De Europese Commissie probeert alleszins in recente aanbevelingen vouchers aantrekkelijker te maken door bepaalde minimumvoorwaarden op te leggen. 

Verder kan je als passagier een bijkomende compensatie ontvangen voor de annulering van je vlucht, maar als de oorzaak ligt in de maatregelen ter bestrijding van COVID-19 zal je wellicht bot vangen.

Vragen over je geannuleerde vlucht of boeking? 

Contacteer gerust Valeska De Pauw (valeska@siriuslegal.be) of Roeland Lembrechts (roeland@siriuslegal.be)

 

23.03.2020 Roeland Lembrechts

Corona maatregelen in de reissector: kan de reiziger een voucher weigeren?

Eén van de sectoren die momenteel het hardst geraakt wordt door het coronavirus is de reissector. Hotels, bars, restaurants, vliegtuigmaatschappijen, reisorganisatoren en reisbureaus moeten massaal hun diensten annuleren. Elk land waar het coronavrius al enige betekenis heeft, kondigt hoe langer hoe meer lockdown-maatregelen aan. Skigebieden zijn afgesloten, hotels mogen geen gasten meer ontvangen, bijeenkomsten worden onmogelijk, events worden verboden, etc.

Reizigers die een zogenaamde pakketreis hebben geboekt, worden in zo’n situatie goed beschermd door de wet en krijgen in principe hun betaalde reis zonder onnodige vertraging en in elk geval uiterlijk binnen 14 dagen na de opzegging volledig terugbetaald. De vaststelling is dat massale annuleringen ervoor zorgen dat reisorganisatoren deze verplichting in realiteit niet kunnen verwezenlijken en dat specifieke corona maatregelen cruciaal zijn om de reissector te doen overleven. 

 

Crisismanagement door de overheid

Naast concrete steunmaatregelen voor ondernemers en meer specifiek voor de toeristische sector, én de hinderpremie van VLAIO, heeft het Federaal Kabinet van Werk, Economie en Consumenten een ministerieel besluit op 19/03/2020 opgemaakt om de reissector meer financiële ademruimte te geven. Zij kan dat doen wanneer uitzonderlijke omstandigheden de goede werking van de economie geheel of gedeeltelijk in gevaar brengt of kan brengen. Het coronavirus is daar zo’n typevoorbeeld van, waarbij men oordeelt dat de reissector zeer zwaar getroffen wordt door het opzegrecht bij pakketreizen.

Er werd besloten op 19/03/2020 dat wanneer een pakketreis om reden van de coronacrisis wordt opgezegd, ofwel door de reisorganisator, ofwel door de reiziger, de reisorganisator gerechtigd is hem een tegoedbon ter waarde van het betaalde bedrag te verstrekken in plaats van een terugbetaling.

Om deze regeling toe te passen, moet deze tegoedbon aan 4 voorwaarden voldoen:

  • de tegoedbon vertegenwoordigt de volledige waarde van het bedrag dat de reiziger reeds heeft betaald;
  • aan de reiziger wordt geen enkele kost aangerekend voor het afleveren van de tegoedbon;
  • de tegoedbon is minstens 1 jaar geldig;
  • de tegoedbon vermeldt uitdrukkelijk dat deze werd afgeleverd als gevolg van de coronacrisis.

De reiziger mag volgens dit besluit deze bon niet weigeren. 

 

Time will tell

Ben je als reisorganisator dan gered door deze maatregel en kan je al je reizigers nu verplichten om zo’n voucher te aanvaarden?

Spijtig genoeg zijn we daar niet zo zeker van… Deze maatregel is tijdelijk en beperkt tot het strikt noodzakelijke. Zij trad in werking op 20/03/2020 en zal gelden voor een periode van 3 maanden (die zo nodig kan verlengd worden). Vanzelfsprekend heeft deze maatregel betrekking op lopende reiscontracten en zal zij daarop onmiddellijk van toepassing zijn vanaf 20/03/2020. Het economisch algemeen belang primeert daarbij op de rechtszekerheid die reiziger en reisorganisatie hadden op het moment dat de pakketreis gesloten werd.

De vraag is alleen of dit besluit ook betrekking kan hebben op pakketreizen die ten gevolge van het coronavirus werden opgezegd vóór 20/03/2020 (en dat zullen er al heel wat zijn). De maatregel kan in principe niet retroactief toegepast worden, zodat het maar de vraag is of reizigers in dat geval de tegoedbon effectief moeten aanvaarden en geen volledige terugbetaling kunnen eisen. De maatregel zegt hier zelf niets over, zodat het oordeel moet overgelaten worden aan de rechtbank.

Let er bijkomend op dat er twijfel kan bestaan over de draagwijdte van de maatregel. Deze zegt dat pakketreizen kunnen opgezegd worden in deze periode van 3 maanden met het aanbieden van een voucher. Betekent dit dat er enkel kan opgezegd worden voor pakketreizen die in principe ook uitgevoerd worden in deze periode? Of gaat het ook over pakketreizen die ná deze periode dienen uitgevoerd te worden, maar nu al opgezegd worden door de reisorganisator? De omstandigheden kunnen hier heel verschillend zijn. Gelet op het strikt noodzakelijk karakter van de maatregel, zou het in principe enkel gaan om pakketreizen die tijdens deze periode dienen uitgevoerd te worden. Het mag echter duidelijk zijn dat ook dit bron van discussie kan zijn.

Ook heeft de Europese Commissie al gereageerd op dit besluit. Zij is van mening dat reizigers wel degelijk moeten kunnen kiezen tussen een voucher of terugbetaling. Zoniet, dan is dit besluit niet in lijn met de Europese regelgeving die een sterke consumentenbescherming nastreeft en lidstaten ertoe verplicht om garant te staan voor de terugbetaling van pakketreizen.

De Belgische regering heeft hier ondertussen oor naar gehad en heeft haar besluit gewijzigd.

Concreet is de regeling nu als volgt:

– U kan als reisorganisator naast terugbetaling ook een voucher aanbieden die minstens 1 jaar geldig is;
– De reiziger kan vervolgens deze voucher vrij gebruiken voor een nieuwe pakketreis binnen jullie aanbiedingen. De voucher wordt beschouwd als een betaalmiddel ten aanzien van de reisorganisator; (Je kan de reiziger dus niet meer verplichten om enkel de voucher te gebruiken en die voucher uit te schrijven voor 1 welbepaalde reis)
– Indien de reiziger geen gebruik wenst te maken van de voucher kan hij na een jaar na aanbieding van de voucher om terugbetaling vragen;
– Bij een verzoek tot terugbetaling heeft de reisorganisator een termijn van 6 maanden om het bedrag terug te betalen.

De werking in de tijd werd echter niet gewijzigd zodat wat dat betreft het bovenstaande nog steeds geldt.
Niettegenstaande deze regeling en de vraag rond de werking in de tijd, dient nog steeds vastgesteld te worden dat het Ministerieel Besluit in strijd is met de dwingende betalingstermijn in de Pakketreizenrichtlijn en de Pakketreizenwet, zodat deze regeling als nietig zou moeten beschouwd worden. Besluit is dat de reiziger dus steeds de mogelijkheid moet hebben om te kiezen tussen een voucherregeling of een terugbetaling binnen de wettelijk voorziene termijn.

 

Geen maatregelen voor gekoppelde reisarrangementen of reisdiensten

Hou er ook rekening mee dat deze maatregel enkel geldt voor pakketreizen zoals ze wettelijk gedefinieerd wordt. Een pakketreis is niet hetzelfde als een gekoppeld reisarrangement. Beiden kunnen met elkaar verward worden en je moet zeer concreet kijken naar de manier waarop het ‘reisproduct’ aan de reiziger verkocht werd. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld ook voor de verkoop van een reisdienst waar een beperkte toeristische dienst aan gekoppeld is.

Wanneer het niet over een pakketreis gaat, dan kan er geen sprake zijn van het verplicht aanbieden van een voucher. Raadpleeg in dat geval de algemene voorwaarden en o.a. de eventuele overmachtsclausules. Is dit niet contractueel geregeld, dan kunnen we verwijzen naar ons artikel ‘Het coronavirus en overmacht’.

 

Conclusie

Terecht heeft de overheid een corona maatregel genomen door reisorganisatoren de mogelijkheid te bieden een voucher aan haar reizigers te geven in plaats van de wettelijke terugbetaling van de prijs van de pakketreis. Deze maatregel werpt echter wel een aantal vragen op met betrekking tot de correcte toepassing ervan. Let daarbij op wanneer de overeenkomst werd opgezegd, wat het tijdstip van de reis is én of je daadwerkelijk over een pakketreis spreekt.

 

Wil je graag een concrete juridische reflex bij de afhandeling van je annuleringen?

Neem dan gerust contact op met Roeland via roeland@siriuslegal.be 

Dit artikel werd van een update voorzien op 9 april 2020

 

12.10.2018 Bart Van den Brande

Aansprakelijkheid van tour operators bij pakketreizen

Een volgeboekt of gesloten hotel, geplande excursies die niet doorgaan, de gereserveerde auto die niet beschikbaar is enzovoort.  Wat zijn de rechten en plichten van de reiziger en van de reisorganisator/ tour operator?

 

Algemeen uitgangspunt: aansprakelijkheid

Elke partij dient de verplichtingen na te komen die hij aanging. Dit is evident. De reisorganisator is aansprakelijk voor de uitvoering van de reisdiensten die in de pakketreis werden afgesproken. Dit geldt zowel voor de reisdiensten die de organisator zelf aanbiedt als voor de reisdiensten die door anderen worden aangeboden (bv. het hotel, excursie,…). Er dient dus alles in het werk gesteld te worden om de pakketreis na te leven en de reiziger te bieden waar hij recht op heeft.

 

Wat als de reiziger niet krijgt wat hij gereserveerd heeft?

De reiziger die geconfronteerd wordt met een tekortkoming tijdens de pakketreis heeft de verplichting de reisorganisator zonder nodige vertraging hiervan op de hoogte te stellen. Zonder kennis van het probleem kan er immers geen tussenkomst geboden worden.

De reisorganisator dient vervolgens een oplossing te zoeken voor elke tekortkoming. Hij zal bv. voor aan andere wagen / hotel dienen te zorgen, een vervangende binnenvlucht, een nieuwe excursie enz. Hij kan zich hiervan enkel onttrekken indien het gebrek van die aard is dat elke oplossing onmogelijk is of indien dit onevenredig hoge kosten met zich meebrengt (rekeninghoudende met enerzijds de mate van de tekortkoming en anderzijds de waarde van de reisdienst).

Indien de reisorganisator er niet in slaagt het probleem binnen een redelijke termijn op te lossen, dan is hij verplicht om de kosten van de tekortkoming aan de reiziger terug te betalen. De reiziger hoeft zelfs geen termijn voor te stellen in dringende situaties of wanneer de reisorganisator weigert het probleem op te lossen.

Het kan ook zijn dat het gebrek zo doorslaggevend is dat het aanzienlijke gevolgen heeft voor de verdere reis (bv. vervoersproblemen zodat de geboekte hotels niet kunnen worden bereikt). De reiziger kan dan de overeenkomst opzeggen indien de organisator niet binnen een vooropgestelde termijn het probleem oplost. De reiziger is hiervoor geen schadevergoeding verschuldigd en heeft eventueel zelfs recht op een prijsvermindering of schadevergoeding van de reisorganisator. Bovendien dient de organisator de reiziger in dit geval ook terug thuis te brengen (indien de overeenkomst dit voorzag) en dit zonder onnodige vertraging, zonder bijkomende kosten en middels gelijkwaardig vervoer.

 

Wat met compensaties van een lager kwaliteitsniveau?

Het kan gebeuren dat de organisator een aanzienlijk deel van de reisdiensten niet kan nakomen (bv. volgeboekt of gesloten hotel). Met het oog op de voortzetting van de reis is de organisator verplicht om andere arrangementen aan te bieden van dezelfde of zelfs een hoger kwaliteitsniveau. Hij kan de kosten hiervan niet op de reiziger verhalen. Als de organisator er niet in slaagt een oplossing aan te bieden van een vergelijkbaar kwaliteitsniveau, heeft de reiziger recht op een gepaste prijskorting.

De reiziger is overigens in principe verplicht het nieuw aangeboden arrangement (bv. ander hotel) te aanvaarden tenzij dit al te erg afwijkt van zijn initiële reservering (bv. een tussenvlucht wordt vervangen door een veel langere bootreis) of indien de prijsvermindering die de organisator voorstelt, ontoereikend is.

 

Wat zijn de sancties?

Kan de reisorganisator helemaal geen oplossing bieden voor het probleem van de reiziger?  Dan heeft de reiziger in elk geval recht op een gepaste prijsvermindering en eventueel een bijkomende schadevergoeding voor dat deel van zijn reis dat door het probleem in de war gestuurd werd.

De reisorganisator kan een schadevergoeding enkel vermijden indien hij aantoont dat het gebrek te wijten is 1) aan de reiziger of 2) aan aan een derde die niet bij de uitvoering van de reisdienst is betrokken en het gebrek niet kon worden voorzien of voorkomen of 3) aan onvermijdbare en buitengewone omstandigheden, overmacht dus.

 

Overmacht

In geval van overmacht zal de reisorganisator geen schadevergoeding verschuldigd zijn. Hij zal evenwel steeds instaan voor bijstand aan de reiziger die in moeilijkheden verkeert. Zo zal hij nuttige informatie dienen te verstrekken over medische diensten, plaatselijke autoriteiten, consulaire bijstand, enz.

Wanneer omwille van een overmachtssituatie de terugkeer van de reiziger niet kan worden geregeld, zal de reisorganisator instaan voor de kosten van de nodige accommodatie ter plaatse. Dit geldt voor accommodatie van een gelijkwaardige categorie en voor ten hoogste drie overnachtingen per reiziger. Deze beperking van de kosten geldt niet voor personen met een beperkte mobiliteit en hun begeleiders (bij luchtvervoer), voor zwangere vrouwen, alleenreizende minderjarigen en personen die specifieke medische bijstand behoeven.

 

Sirius Legal

Sirius Legal volgt de wetgeving en rechtspraak in de reissector nauw op en staat u bij met raad en daad.
U kan ons contacteren op info@siriuslegal.be

12.09.2018 Bart Van den Brande

Stakingsvordering wegens oneerlijke marktpraktijken of misbruik van machtspositie niet van toepassing bij contractuele geschillen

Reisbureaus en touroperators die samenwerken kennen soms ook geschillen.De wet voorziet bescherming tegen allerhande misbruiken, ook wat de reissector betreft. De wettelijke beschermingsmaatregelen zijn evenwel niet altijd in elke situatie van toepassing. In een recent arrest zet het Hof van Beroep van Gent uiteen wanneer de wetgeving inzake oneerlijke marktpraktijken of misbruik van machtspositie niet ingeroepen kan worden door een reisbureau.

 

Feiten

Een reisbureau en een touroperator sluiten een samenwerkingsovereenkomst. Hierin wordt o.a. bepaald dat het reisbureau een bepaalde omzet dient te halen. Wanneer bijkt dat deze omzet voor een bepaald jaar niet wordt behaald, zegt de touroperator de overeenkomst met onmiddellijke ingang op.

Het reisbureau was het hier niet mee eens en stelde een vordering is wegens inzake oneerlijke marktpraktijken en misbruik van machtspositie

 

Reglementering

Wanneer een reisbureau, touroperator of een onderneming in het algemeen, geconfronteerd wordt met een andere onderneming die misbruik maakt van haar machtspositie (op de Belgische markt of op een wezenlijk deel daarvan), dan kan aan de rechtbank worden gevraagd om die gedraging te laten ophouden (te staken).

Dit misbruik van machtspositie kan bestaan in :

1° het rechtstreeks of zijdelings opleggen van onbillijke aan- of verkoopprijzen of van andere onbillijke contractuele voorwaarden;

2° het beperken van de productie, de afzet of de technische ontwikkeling ten nadele van de verbruikers;

3° het toepassen ten opzichte van handelspartners van ongelijke voorwaarden bij gelijkwaardige prestaties, hun daarmede nadeel berokkenend bij de mededinging;

4° het feit dat het sluiten van overeenkomsten afhankelijk wordt gesteld van het aanvaarden door de handelspartners van bijkomende prestaties, welke naar hun aard of volgens het handelsgebruik geen verband houden met het onderwerp van deze overeenkomsten

Hetzelfde geldt wanneer een onderneming gedragingen stelt die strijdig zijn met de eerlijke marktpraktijken waardoor beroepsbelangen geschaad (kunnen) worden. Het begrip ‘eerlijke marktpraktijken’ is ruim en in elk indiviueel geval zal afgetoetst dienen te worden of er een inbreuk is of niet.

 

Voorbeelden uit de rechtspraktijk:

-Ongenuanceerd taalgebruik in een nieuwsbrief van een beroepsvereniging voor reisbureaus aan het adres van een reisorganisator, waarbij deze in een slecht daglicht wordt gesteld.

-Het (mede) opzetten van een distributiesysteem voor diensten van reisbemiddeling via onafhankelijke verkooppunten die niet beschikken over de bij het reisbureaudecreet vereiste vergunning. Dit kan immers de beroepsbelangen van de andere gevestigde reisbureaus schaden, gezien deze laatsten onderworpen zijn aan een aantal voorwaarden en garantieverplichtingen, waaraan de gewraakte doorverkopers niet moeten voldoen en waardoor ze goedkoper kunnen werken.

-De inschrijving in de KBO onder de Nacebel-codes voor de activiteiten van “reisbureaus” en “reisorganisatoren” terwijl men niet voldoet aan de vereisten van art. 36 en 37 van de wet van 16 februari 1994 tot regeling van het contract tot reisorganisatie en reisbemiddeling (de vereiste van een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid en financieel onvermogen), is een misleidende handelspraktijk

De benadeelde onderneming heeft dus de mogelijkheid met haar klacht naar de rechtbank te stappen om bepaalde daden te laten stoppen.

Maar…. In de besproken procedure vorderde het reisbureau de verdere uitvoering van de overeenkomst door zich te beroepen het misbruik van machtspositie en het schaden van de beroepsbelangen van haar onderneming. Op deze manier trachtte het reisbureau de houding van de touroperator te laten ophouden. Deze stakingsvordering werd door door het Hof van Beroep niet toegekend.

Het Hof heeft daarbij geen onderzoek gedaan naar de gepleegde feiten. Zij heeft niet beoordeeld of de houding van de touroperator al dan niet laakbaar was noch of zij misbruik maakte van een machtspositie of dat zij beroepsbelangen heeft geschaad.

Het Hof stelt dat – en zij verwijst daarvoor naar de voorbereidende werken van de wet en naar rechtsleer – dat de bovenvermelde beschermingsmaatregelen evenwel gelden enkel wanneer tussen de partijen geen vordering wordt gesteld op basis van een contract tussen partijen.

Aangezien het reisbureau nu net wel de verdere naleving van de bestaande overeenkomst vordert, kan zij zich niet op deze wetgeving beroepen om de bewuste gedraging te laten ophouden. De stakingsrechter kan dus geen contractuele vordering beoordelen..

 

Ingewikkeld juridisch onderscheid

Bij het instellen van een vordering van staking tegen een andere onderneming omdat deze handelspraktijken stelt die strijdig zijn met eerlijke concurrentie, eerlijke marktprijken e.d., stelt men eigenlijk een vordering in omdat de andere onderneming zich niet gedraagt als een normaal zorgvuldige onderneming in het handelsleven. Men handelt niet correct. Dit handelen heeft in weze geen uitstaans met de overeenkomst die men met die onderneming sloot (wat een contractuele aansprakelijkheid zou betreffen). Het handelen is wel een inbreuk op de algemene zorgvuldigheidsnorm – men mag zich nu eenmaal niet op die wijze gedragen – zodat het een inbreuk op de buitencontractuele aansprakelijkheid betreft.

Het is in België vaststaande rechtspraak dat ingeval men schade lijdt bij contractuele afspraken, men zich niet mag beroepen op de wetgeving inzake buitencontractuele schade (zoals bv. het zich niet zorgvuldig gedragen,..). Deze samenloop wordt niet aanvaard (tenzij de verweten fout een tekortkoming uitmaakt van de algemene zorgvuldigheidsnorm en de fout een andere dan aan de slechte uitvoering van de overeenkomst te wijten schade heeft veroorzaakt).

Het reisbureau kon zich dan ook enkel beroepen op de bepalingen die in de overeenkomst werden opgenomen.

 

Te onthouden

Geconfronteerd met handelingen van een onderneming waarbij uw eigen onderneming schade lijdt en waarbij misbruik wordt gemaakt van een machtspositie of een inbreuk op de eerlijke marktpraktijken (dit kan ruim zijn), kan u naar de stakingsrechter gaan om deze handelingen te laten stopzetten.

Dit gaat evenwel niet wanneer u met de betreffende onderneming verbonden bent met middels een overeenkomst en u hierbij de naleving van de overeenkomst vordert (of andere vorderingen instelt op basis van het contract; behoudens de uitzondering van samenloop). Let wel: dit betekent niet dat geen schadevergoeding kan worden gevraagd voor de gewone rechtbank. Enkel de eis tot het ophouden van de bewuste handelswijze is dan niet mogelijk.

U kan inzake dit artikel, vragen over misbruiken en al dan niet eerlijke marktpraktijken, het opstellen van overeenkomsten of over reisrecht in het algemeen, steeds contact opnemen via bart@siriuslegal.be.

28.02.2018 Bart Van den Brande

Wat is een pakketreis? De soorten reizen in de pakketreizenwet.

De ene reis is de andere niet en de rechtsregels van toepassing  op de ene reis, zijn  niet noodzakelijk van toepassing op een andere reis. De nieuwe ‘pakketreizenwet’ van 21.11.2017 die vanaf 01.07.2018 van toepassing zal zijn op vanaf dan gesloten reisovereenkomsten bevat een aantal onderverdelingen in reizen zoals de pakketreis, het gekoppeld reisarrangement en de reisdienst. Maar wat is nu eigenlijk het verschil?

 

 Wat is een reisdienst?

 Een reisdienst is:

  • Passagiersvervoer (bv. vliegtuig, trein,..)
  • Accommodatie (die niet intrinsiek deel uitmaakt van het passagiervervoer en die niet voor bewoning is bestemd) (bv. hotel)
  • Verhuur van auto’s (of andere bepaalde motorvoertuigen)
  • Een andere toeristische dienst (excursies ter plaatse,…) (die niet intrinsiek deel uitmaken van de voorgaande punten)

Zoals hierna verder toegelicht kan een reisdienst een pakketreis worden indien er sprake is van minstens 2 verschillende soorten van deze reisdiensten voor dezelfde reis/vakantie. Een voorbeeld: de reiziger boekt een hotel. Dit is een reisdienst. Indien deze reiziger een hotel én een vlucht boekt voor dezelfde reis, dan is dit een pakketreis en zijn andere regels van toepassing.

De regels voor een pakketreis zijn veel uitgebreider dan de regels voor een verkoop van een reisdienst.

De ‘pakketreizenwet’ bepaalt inzake de verkoop van reisdiensten dat vóór het sluiten van de verkoop van de reis, de organisator (touroperator, resiorganisator) of de doorverkoper (resibureau, reisagent) verplicht is informatie te geven over:

  • Wat er gebeurt bij insolventie van de organisator of doorverkoper, namelijk dat deze zekerheid dient te stellen voor de terugbetaling van alle ontvangen bedragen voor het geval dat de residienst door zijn insolventie niet kan doorgaan. M.a.w., een reiziger die een reisdienst boekt (bv. een hotel), heeft zekerheid dat hij in geval van faillissement van de organisator zijn geld terugkrijgt als hij daardoor de reis niet kan maken.
  • Daarom dient de organisator / doorverkoper ook de naam en andere gegevens over te maken van de instantie die deze zekerheid verschaft.Dit klinkt redelijk abstract. Een Koninklijk Besluit zal de vorm en voorwaarden e.d. nog concreet maken.Voor het overige bepaalt de ‘pakketreiswet’ niets specifiek indien een reisdienst wordt geboekt.

De algemene regels inzake de marktpraktijken en consumentenbescherming (Boek VI Wetboek Economisch Recht) zijn eveneens van toepassing.

 

Wat is een gekoppeld reisarrangement?

Een gekoppeld reisarragenment doet zich voor wanneer:

      • minstens twee verschillende reisdiensten (zie hierboven) worden aangekocht
      • voor dezelfde reis of vakantie
      • maar die geen pakketreis vormen
      • waarbij afzonderlijke overeenkomsten worden gesloten met verschillende reisdienstverleners en
        • waarbij tijdens één bezoek van een professioneel of één contact met diens verkooppunt, de reiziger elke reisdient apart selecteert en betaalt (bv. de reiziger boekt op het zelfde ogenblik in het zelfde reisbureau bij verkoper A een vlucht en bij verkoper B een hotel, van toepassing op dezelfde vakantie; evenwel voor zover dit geen pakketreis is, zie verder)

 of

        • waarbij de professioneel gericht de reiziger binnen de 24 uur na de eerste reisdienst, bij een andere professioneel een aanvullende reisdienst laat sluiten

Bepaalde gekoppelde reisarrangementen leunen fel aan bij een pakketreis maar zijn dit niet. Hiervoor dient de uitgebreide definitie van een pakketreis te worden onderzocht. Het verschil is zoals vermeld wel relevant: de regels die van toepassing zijn op een gekoppeld reisarrangement zijn veel beperkter dan deze op een pakketreis.

 De regels van toepassing op een gekoppeld reisarrangement:

  • De reisorganisatoren / touroperators dienen ‘zekerheid’ te stellen voor alle bedragen die de reiziger heeft betaald, de mogelijke redelijkerwijs voorzienbare kosten, de uitvoering van de reis en de repatriëringskosten. Indien de reis wordt beïnvloed door de insolventie van reisorganisator / touroperator / reisbureau/ en passagiervervoer in de reis inbegrepen is, heeft de reiziger recht op een repatriëring huiswaarts. Een Koninklijk Besluit zal de nadere regels hieromtrent nog ontwikkelen.
  • Alvoren een verkoop te sluiten met de reiziger dient de professioneel op een duidelijke, begrijpelijke een in het oog springende wijze mee te delen dat:
    • de reiziger geen aanspraak kan maken op de rechten die gelden voor een pakketreis
    • elke dienstverlener aansprakelijk is voor de goede uitvoering van zijn eigen diensten (bv. bij boeking bij twee afzonderlijke reisagenten van een hotel en een vlucht zijn beide voor hun eigen boeking aansprakelijk)
    • de reiziger aanspraak kan maken op de zekerheid ingeval van insolventie (zie hierboven)
    • aan de reiziger wordt hiertoe een door de wet bepaald standaardformulier verstrekt.

Indien de professioneel deze regels niet naleeft, kan de reiziger welbepaalde rechten putten uit de regels van toepassing op een pakketreis (bv: overdracht, opzegging,..)

 

Wat is een pakketreis?

Om te weten wat een pakketreis is dient met eerst te weten wat een reisdienst is, nl.:

  • Passagiersvervoer (bv. vliegtuig, trein,..)
  • Accommodatie (die niet intrinsiek deel uitmaakt van het passagiervervoer en die niet voor bewoning is bestemd) (bv. hotel)
  • Verhuur van auto’s (of andere bepaalde motorvoertuigen)
  • Een andere toeristische dienst (excursies ter plaatse,…) (die niet intrinsiek deel uitmaken van de voorgaande punten)

Een pakketreis is een reis is die minstens 2 verschillende soorten van deze reisdiensten voor dezelfde reis/vakantie bevat. Een voorbeeld: de reiziger boekt voor dezelfde reis bij een touroperator / reisorganisator / reisbureau / reisagent een vliegtuigreis en een hotel of een vliegtuigreis en een autohuur of een hotel met daaraan gekoppeld toeristische diensten enz.

De definitie van een pakketreis in de wet en bevat gedetailleerde informatie en ook uitzonderingen:

Een pakketreis is de combinatie van ten minste twee verschillende soorten reisdiensten voor dezelfde reis of vakantie, ingeval:

a) deze diensten worden gecombineerd door één professioneel, inbegrepen op verzoek of overeenkomstig de keuze van de reiziger, voordat er één overeenkomst waarin al deze diensten zijn inbegrepen, wordt gesloten, of

b) deze diensten, ongeacht of er afzonderlijke overeenkomsten worden gesloten met verschillende reisdienstverleners, worden:

b.1) gekocht bij één verkooppunt en gekozen voordat de reiziger ermee instemt te betalen, of

b.2) aangeboden, verkocht of gefactureerd voor een gezamenlijke prijs of een totaalprijs, of

b.3) aangeprezen of verkocht onder de term “pakketreis” of een gelijkaardige benaming, of

b.4) gecombineerd nadat er een overeenkomst is gesloten waarbij de professioneel de reiziger laat kiezen uit een selectie van verschillende soorten reisdiensten, of

b.5) gekocht van verschillende professionelen via onderling verbonden onlineboekingsprocedures, waarbij de naam, de betalingsgegevens en het e-mailadres van de reiziger worden overgedragen van de professioneel met wie de eerste overeenkomst wordt gesloten naar een andere professioneel of andere professionelen en er met de laatstgenoemde professioneel of professionelen uiterlijk vierentwintig uur na de bevestiging van de boeking van de eerste reisdienst een overeenkomst wordt gesloten.

Dit (b)betreft een clickt-hrougaanbieding waarbij de reiziger middels het doorklikken op een website verschillende reisdiensten combineert die worden aangekocht bij verschillende aanbieders én de informatie van de consument wordt doorgestuurd van de ene aanbieder naar de andere én de beide aankopen vinden maximum 24uur na elkaar plaats.

Een combinatie van reisdiensten waarbij niet meer dan één soort reisdienst als bedoeld in de bepaling onder 1°, a), b) of c), wordt gecombineerd met één of meer toeristische diensten als bedoeld in de bepaling onder 1°, d), is geen pakketreis indien de laatstgenoemde diensten:

a) geen aanzienlijk deel van de waarde van de combinatie vormen, of niet als een essentieel kenmerk van de combinatie worden aangeprezen of anderszins geen essentieel kenmerk van de combinatie vertegenwoordigen, of

b) pas worden gekozen en aangekocht nadat de uitvoering van een reisdienst als bedoeld in de bepaling onder 1°, a), b) of c), al is begonnen;

 De wet zelf bepaalt een aantal uitzonderingen en is niet van toepassing op:

    • pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen die een periode van minder dan vierentwintig uur beslaan, tenzij zij een overnachting omvatten;
    • pakketreizen die worden aangeboden en gekoppelde reisarrangementen die worden gefaciliteerd, incidenteel en zonder winstoogmerk en uitsluitend aan een beperkte groep reizigers (bv. reis door een sportvereniging liefdadigheid,…);
    • pakketreizen, gekoppelde reisarrangementen en afzonderlijk verkochte reisdiensten die worden gekocht op basis van een algemene overeenkomst voor het regelen van zakenreizen tussen een professioneel en een andere natuurlijke persoon of rechtspersoon die handelt in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit.  

De Wet hanteert termen als professioneel, organisator, doorverkoper en reiziger. Dit houdt in:

    • reiziger: iedere persoon die, binnen het toepassingsgebied van deze wet, een overeenkomst wenst te sluiten of die er op grond van een reeds gesloten overeenkomst recht op heeft te reizen
    • professioneel: iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon, ongeacht of deze privaat of publiek is, die met betrekking tot onder deze wet vallende overeenkomsten handelt, mede via een andere persoon die namens hem of voor zijn rekening optreedt, in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, ongeacht of hij optreedt als organisator, doorverkoper, professioneel die een gekoppeld reisarrangement faciliteert of reisdienstverlener (bv. een reisorganisator, een touroperator, een reisbureau, een reisagent)
    • organisator: een professioneel die pakketreizen samenstelt en deze rechtstreeks dan wel via of samen met een andere professioneel verkoopt of te koop aanbiedt, of een professioneel die de gegevens van de reiziger aan een andere professioneel overdraagt overeenkomstig de bepaling onder 2°, b.5) (bv. een reisorganisator, een touroperatot)
    • doorverkoper: een professioneel, anders dan de organisator, die pakketreizen verkoopt of te koop aanbiedt die door een organisator zijn samengesteld (bv. een reisbureau of reisagent)

 

Sirius Legal

Sirius Legal is een gespecialiseerd advocatenkantoor in o.a. reisrecht.

Voor meer informatie over pakketreizen en hun reglementering kan u terecht bij de andere artikels op de website dan wel via info@siriuslegal.be.

21.11.2016 Bart Van den Brande

Pakketreizenrichtlijn: Verplichtingen uitgebreid (bijdrage van Sirius Legal op Travel360benelux.com)

Verplichtingen reisorganisatoren-en dienstverleners uitgebreid door nieuwe Pakketreizenrichtlijn

Het aantal consumenten dat online een reis boekt zit al sinds 2012 in stijgende lijn. Daarnaast zijn er de voorbije jaren allerhande nieuwe businessmodellen in de markt gezet die de consument moeten overtuigen om, bijvoorbeeld na het boeken van een vliegtuigticket via een “click-through” ook andere diensten (hotel, huurwagen,…) aan te kopen. De consument is echter niet steeds goed beschermd wanneer hij zelf zijn “pakket” samenstelt of wanneer hij/zij bijkomende diensten aankoopt via een click-through aanbieding aangezien hij in dat geval niet altijd onder de huidige regelgeving van de Belgische reiscontractenwet valt.

Deze trend is ook het Europees Parlement niet ontgaan. Eind vorig jaar werd dan ook een nieuwe Pakketreizenrichtlijn 2015/2302 aangenomen door het Parlement die erop gericht is de consument beter te informeren en beter te beschermen.

In dit artikel beperken we ons tot het oplijsten van de belangrijkste nieuwigheden onder de nieuwe Richtlijn. In volgende blogposts informeren we u dan verder uitgebreid over elk van deze nieuwigheden.

 

Welke boekingen vallen onder de nieuwe Richtlijn?

Enerzijds gaat het om pakketreizen bestaande uit 2 of meer elementen die door een touroperator worden aangeboden of die de consument zélf online samenstelt. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om het boeken van een voetbalmatch mét overnachting; een trein- of vliegtuigticket met hotel; een huurauto en een hotel,…

Anderzijds vallen ook bepaalde gekoppelde reisarrangementen onder de nieuwe richtlijn, waarbij ten minste twee verschillende soorten reisdiensten die voor dezelfde reis of vakantie worden aangekocht (die geen pakketreis uitmaken) en waarvoor afzonderlijke overeenkomsten worden gesloten met verschillende reisdienstverleners die door een handelaar (online of offline) wordt “gefaciliteerd”.

Het verschil tussen een pakketreis en een gekoppeld reisarrangement is van essentieel belang omdat de reisorganisator van een pakketreis gehouden is tot een resultaatsverbintenis, terwijl de “facilitator” van een gekoppeld reisarrangement enkel een insolventiebescherming moet bieden voor alle bedragen die hij van de reiziger ontvangt.

 

Welke boekingen vallen niet onder de nieuwe Richtlijn?

Reisarrangementen die incidenteel worden aangeboden of samengesteld door non-profitorganisaties, liefdadigheidsorganisaties, voetbalclubs, scholen die geen directe noch indirecte winst behalen hiermee.

Reizen die korter dan 24uur duren en waarbij er geen overnachting is, dienen te worden uitgesloten.

Zakenreizen zullen niet onder het toepassingsgebied vallen van de Richtlijn indien zij worden georganiseerd op basis van een algemene overeenkomst voor het regelen van zakenreizen. De Richtlijn geldt wél voor zakenreizigers (oa. vrije beroepers, zelfstandigen of andere natuurlijk personen), die geen reisarrangementen o.b.v. een algemene overeenkomst boeken.

 

Belangrijkste nieuwigheden

  1. Click-through aanbiedingen

Indien de consument via het doorklikken op een website verschillende reisdiensten combineert die worden aangekocht bij verschillende aanbieders én de informatie van de consument wordt doorgestuurd van de ene aanbieder naar de andere én de beide aankopen vinden maximum 24uur na elkaar plaats, is er sprake van een “click-through” aankoop.

Bijvoorbeeld: De consument boekt online een hotel, op de boekingssite wordt ook reclame gemaakt voor huurwagens. De consument klikt van de hotelboekingspagina door naar de pagina waar hij een huurwagen boekt waarbij zijn gegevens eveneens automatisch worden doorgestuurd én de aankoop van de huurwagen vindt binnen 24uur.

  1. Standaardformulieren en precontractuele informatie

De Richtlijn voorziet een aantal verplicht te gebruiken standaardformulieren die door aanbieders van pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen dienen gebruikt te worden om de consument te informeren over de aard van de aanbiedingen en zijn/haar rechten.

Bijvoorbeeld:

“De combinatie van reisdiensten die u wordt aangeboden, is een pakketreis in de zin van Richtlijn (EU) 2015/2302.

Bijgevolg kunt u aanspraak maken op alle EU-rechten die voor pakketreizen gelden. Onderneming XY/Ondernemingen XY is/zijn ten volle verantwoordelijk voor de goede uitvoering van de volledige pakketreis.

Onderneming XY/Ondernemingen XY beschikt/beschikken ook over de wettelijke verplichte bescherming om u terug te betalen en, indien het vervoer in de pakketreis is inbegrepen, te repatriëren ingeval zij insolvent wordt/worden.

…”

Deze standaardformulieren zijn te vinden in Bijlage 1 van de Richtlijn.

  1. Basisrechten van de reiziger

De Richtlijn bepaalt de 12 “basisrechten van de reiziger”, deze staan opgelijst in Bijlage 1 van de Richtlijn.

Het gaat onder meer over: het ontvangen van alle essentiële informatie vóór het afsluiten van de overeenkomst; de reiziger heeft het recht om zijn pakketreis over te dragen aan iemand; de prijs van de pakketreis kan maar in beperkte omstandigheden worden verhoogd na het afsluiten van de overeenkomst;…

Wij komen hier in een volgende blogpost uitgebreid op terug.

  1. Wijzigen van de overeenkomst

De Richtlijn voorziet in een aantal mogelijkheden voor de reiziger én voor de organisator om de overeenkomst te wijzigen ná het afsluiten ervan. In eerste instantie is er voorzien in de mogelijkheid om de overeenkomst over te dragen aan een andere reiziger onder bepaalde omstandigheden.

Daarnaast is er ook de mogelijkheid voor de organisator om de prijs van de pakketreis te verhogen in bepaalde omstandigheden. Maar indien de verhoging meer is dan 8% dan kan de reiziger kosteloos annuleren.

In geval van wijzigingen aan de pakketreis die betrekking hebben op het voornaamste kenmerk van het contract, dient de reiziger ook geïnformeerd te worden door de reisorganisator.

  1. Beëindigen van de overeenkomst

De Richtlijn voorziet zowel voor de consument als voor de reisorganisator een aantal mogelijkheden om de overeenkomst te beëindigen. De reiziger kan steeds annuleren mits betaling van een “passende en gerechtvaardigde” beëindigingsvergoeding. Enkel in geval van “onvermijdbare en buitengewone omstandigheden” kan de reiziger kosteloos annuleren. Bijvoorbeeld: oorlog, terrorisme, uitbraak van een ernstige ziekte op de reisbestemming, natuurrampen,…

De reisorganisator kan ook de overeenkomst beëindigen wanneer er bijvoorbeeld niet voldoende deelnemers hebben ingeschreven voor de reis. In dat geval moet de organisator het volledige bedrag zonder kosten terugbetalen aan de reiziger.

Wat betreft het herroepingsrecht van de consument, voorziet de Richtlijn in de mogelijkheid voor lidstaten om dit in te voeren, maar is er geenszins een verplichting om dit te doen. Het is dus afwachten wat de wetgever zal beslissen op dit punt.

  1. Aansprakelijkheid

Indien de reiziger zich op zijn bestemming bevindt en er doen zich onvermijdbare en buitengewone omstandigheden voor waardoor deze niet kan terugkeren naar huis, zijn de kosten van de nodige accommodatie voor ten hoogste 3 nachten, voor rekening van de reisorganisator.

In geval van niet-conformiteit van de pakketreis, zijn er een aantal verplichtingen voor de reisorganisator om dit te verhelpen en alternatieve arrangementen te verstrekken.

  1. Financiële zekerheid en administratieve samenwerking

De Richtlijn voorziet het principe van de doeltreffendheid en wederzijdse erkenning van bescherming bij insolventie. Deze zekerheidsstelling geldt ook voor reisorganisatoren die vanuit buiten de EU opereren en zich richten op een lidstaat.

Deze zekerheidsstelling dient alle door de reiziger betaalde bedragen te dekken.

In geval van een gekoppeld reisarrangement is er een zeer beperkte insolventieregeling die impliceert dat de “facilitator” van het arrangement zekerheid moet stellen voor de terugbetaling van alle bedragen die zij ontvangen van de reizigers.

Tot slot voorziet de Richtlijn ook in een administratieve samenwerking tussen de lidstaten door de aanduiding en communicatie van een contactpunt in elke lidstaat, teneinde het toezicht op de reisorganisatoren te vergemakkelijken.

Deze nieuwe Richtlijn moet uiterlijk op 1 juli 2018 omgezet zijn in nationaal recht. Momenteel werkt de administratie van de FOD Economie aan een voorstel tot omzetting. Vermoedelijk zal begin volgend jaar een eerste tekst beschikbaar zijn voor consultatie. Sirius Legal informeert u uiteraard verder.

 

Meer informatie over de pakketreizenrichtlijn of over reiscontracten in het algemeen?

Bel of mail gerust met Bart Van den Brande op bart@siriuslegal.be of +32 492 249 516 of boek hier meteen een vrijblijvend online kennismakingsgesprek in met Bart via Google Meet of Zoom.