De juridische vragen die blockchain met zich meebrengt

We spraken voor de zomer al op Digital Transformation Day 2018 in Antwerpen over de impact van GDPR op blockchain en binnen enkele weken staat ook op het herfstcongres van ons internationaal partnernetwerk Consulegis een rondetafeldiscussie over de juridische uitdagingen van blockchaintechnologie.

 Blockchain is inmiddels algemeen bekend als de onderliggende technologie van Bitcoin.  Er wordt veel over gesproken, maar al bij al is een en ander tot op heden erg slecht begrepen. Volgens een wereldwijde HSBC-enquête zei 80% van de mensen die van ‘blockchain’ hebben gehoord dat ze het niet begrijpen. Hoewel de technologie het potentieel heeft om de manier te veranderen waarop informatie en geld worden overgedragen en opgeslagen, biedt het ook belangrijke juridische uitdagingen voor bedrijven die overwegen deze nieuwe technologie in hun activiteiten te integreren.

Hoe werkt blockchaintechnologie?

Blockchain is een gedecentraliseerde database die wordt onderhouden door een gedistribueerd netwerk van computers die de geschiedenis van alle transacties op het netwerk permanent registreren. De database wordt gedistribueerd in de zin dat alle netwerkleden, ook bekend als “knooppunten”, een up-to-date kopie van de database opslaan en zorgen voor de juistheid ervan door transacties te valideren. Gevalideerde transacties worden vervolgens gegroepeerd in een blok met een gemiddelde van één megabyte. Elk voltooid blok heeft een tijdstempel en is gekoppeld aan het vorige blok in de keten met behulp van een hashfunctie (d.w.z. een digitale handtekening), waardoor een opeenvolgend georganiseerde reeks blokken wordt gecreëerd.

De belangrijkste voordelen van het gedecentraliseerde karakter van blockchain zijn tweeledig: (1) leden van het netwerk hebben het vermogen om een ​​consensus te bereiken over de geldigheid van een transactie zonder tussenkomst van een derde partij, en (2) ongeoorloofde manipulatie van de gegevens is uiterst moeilijk , in die zin dat het vereist dat elk van de duizenden hashes in voorgaande blokken wordt overschreven en vervolgens nieuwe hashes voor volgende blokken genereert.

Verschillende soorten blockchain

  • Publieke blockchain.  In een openbare blockchain, zoals Bitcoin, zijn de records in het grootboek zichtbaar voor iedereen. Dit betekent dat iedereen aan het validatieproces kan deelnemen.
  • Private Blockchain. Bij een private blockchain wordt het netwerk volledig beheerd door één groep of organisatie en is het alleen zichtbaar voor geautoriseerde. Dit type blockchain lijkt sterk op de gecentraliseerde netwerken van ons huidige financiële systeem.
  • Consortium Blockchain. Dit netwerk is gedeeltelijk gedecentraliseerd omdat alleen een geselecteerde set knooppunten de transacties kan verifiëren die erop plaatsvinden.

Op het gebied van veiligheid zijn publieke blockchain-netwerken het moeilijkst te manipuleren vanwege het feit dat geen enkele “mijnwerker” meer dan 50% van de macht van het netwerk in het consensusproces controleert. Het minder robuuste consensusprotocol dat inherent is aan private en consortium blockchain-netwerken resulteert in verminderde beveiliging maar verbeterde efficiëntie en latentie.

Enkele van de juridische uitdagiungen

Hoewel het een van de meest significante technologische innovaties sinds het internet is, staat de acceptatie van blockchain voor grote uitdagingen, een van de redenen is dat de technologie de huidige wettelijke regimes zal verstoren.

(a) Aansprakelijkheid en Jurisdictie

Hoewel de gedecentraliseerde aard van de blockchain in veel situaties van voordeel is, kan het bijvoorbeeld problematisch zijn in het geval dat aansprakelijkheid voor glitches, codefouten en datalekken moet worden vastgesteld. Verder is het moeilijk om te weten hoe de beslissing zou worden genomen over welke wetten van toepassing zijn en welke rechtbanken bevoegd zijn, zelfs als aansprakelijkheid kan worden vastgesteld. Op de blockchain zouden veel overdrachten plaatsvinden tussen en worden gevalideerd door verschillende knooppunten in verschillende landen, waarbij kopieën van de transacties permanent worden opgeslagen op een blockchain die geen enkele fysieke locatie heeft. Bij gebrek aan specifieke wetgeving om deze realiteit aan te pakken, zullen de rechtbanken geen andere keuze hebben dan blockchain-gerelateerde geschillen op te lossen met bestaande principes en wetten.

(b) Illegale activiteiten

Cryptocurrency is een prominent voorbeeld van blockchain-technologie. Vanaf januari 2018 had de totale marktkapitalisatie van Bitcoin $ 250 miljard bereikt. Hoewel cryptocurrency zorgt voor snelle, efficiënte en goedkope geldstromen, vergemakkelijkt het ook illegale activiteiten zoals het witwassen van geld en drugstransacties.

Naar schatting is een kwart van alle gebruikers en bijna de helft van bitcoin-transacties (44%) gerelateerd aan illegale activiteiten. Dit is niet verwonderlijk, aangezien cryptocurrency, in tegenstelling tot contant geld, bestaat uit elektronische adressen, elk samengesteld uit een unieke reeks letters en cijfers zoals “1Ez69SnzzmePmZX3WpEzMKTrcBF2gpNQ55″. Deze exacte reeks letters zou ofwel een cryptocurrencywaarde van een paar honderd kunnen vertegenwoordigen. dollars of honderden miljoenen dollars, en het is bijna onmogelijk om te vertellen hoe de bedragen werden gegenereerd. Als een bitcoin-bestand eenmaal is opgeslagen in een “portefeuille”, dat geen fysieke representatie heeft, kan het eenvoudig worden overgezet naar een USB-sleutel en overal ter wereld worden gebruikt.

(c) Gegevensbescherming en privacy

De Algemene Verordening Gegevensbescherming van de Europese Unie (de “AVG” of “GDPR”), die op 25 mei 2018 in werking trad, gaf ieder individu in de EU het recht op digitale privacy. Onder de AVG hebben personen het recht om hun gegevens te wissen en te corrigeren. Gegevens die zijn opgeslagen op de blockchain kunnen echter niet worden gewist. Het is duidelijk dat het “recht om te worden vergeten” onder de AVG op gespannen voet staat met de belangrijkste kenmerken van blockchain-transparantie en onveranderlijkheid, en het is moeilijk te voorspellen hoe de GDPR zal worden afgedwongen in de context van blockchain-applicaties die in de komende jaren worden uitgerold.

Het is precies over dit onderwerp dat we een tijd geleden spraken op Digitalk Transformation Day 2018 in Antwerpen.  Onze slides van die sessie vindt u op Slideshare.

Een andere privacyoverweging is dat de blockchain mogelijk ook meer gegevens over gebruikersprofielen onthult dan conventionele gecentraliseerde databases, waardoor onwettige activiteiten zoals misbruik van voorkennis of identiteitsdiefstal worden vergemakkelijkt.

Conclusie

Momenteel zijn blockchain-technologieën gewoon niet afgestemd op de manier waarop veel bedrijven en rechtsstelsels werken. Een succesvolle overgang naar blockchaintechnologie op grote schaal vereist samenwerking tussen particuliere en publieke actoren bij het ontwikkelen van een wetgevend kader dat economische activiteit bevordert en tegelijkertijd de openbare veiligheid waarborgt.

Intussen zullen entiteiten die op blockchain gebaseerde applicaties gebruiken hun juridisch adviseurs moeten raadplegen om alle wettelijke verplichtingen adequaat aan te pakken om blootstelling aan financiële, organisatorische en reputatieschade te voorkomen. Hoewel er talloze juridische problemen zijn met betrekking tot het gebruik van blockchain-technologie in de dagelijkse bedrijfsvoering, is geen ervan onoverkomelijk. Ze vereisen echter wel een voorafgaande overweging en planning voorafgaand aan de uitrol van deze applicaties.

Vragen over blockchain, databescherming of internetrecht in het algemeen?

Contacteer Bart Van den brande gerust vrijblijvend op bart@siriuslegal.be of op 0032 486 901 931