E-commerce buiten de EU

Wat als ik een webshop wil opstarten die zich voornamelijk richt op consumenten buiten de EU?  Een interessante vraag die heel wat juridische problemen met zich mee kan brengen.  Dankzij een cliënt die in volle start-up fase zit voor een project dat zich vooral richt op klanten in de moslimwereld, doken ook wij de afgelopen 14 dagen nog eens in een vergelijking van e-commerceregels doorheen de wereld, meer bepaald doorheen een aantal moslimlanden in dit geval.

E-commerce binnen de EU

Dankzij de eengemaakte regels voor verkoop op afstand die sinds vorige zomer in alle EU-lidstaten ingevoerd zijn, is online zakendoen binnen de EU heel wat makkelijker geworden.  De consumentenbescherming werkt immers overal op dezelfde manier nu: 14 dagen bedenktermijn, twee jaar garantie, dezelfde informatieplichten op je webshop, dezelfde regels voor het bestelproces en voor het aanrekenen van kosten.  Bovendien zorgt de EU voor duidelijke (maar niet altijd even praktische) regels rond intracommunautaire BTW, wordt er gewerkt aan grensoverschrijdende oplossing van conflicten, zijn importbeperkingen en douaneheffingen al lang verleden tijd.

Behalve enkele kleine bijzonderheden, zoals het recht om achteraf te betalen in Nederland, het tot voor kort geldende verbod om brillen en lenzen online te verkopen in Frankrijk en nog enkele andere van zulke eigenaardigheden, kan een ondernemer binnen de EU met redelijk grote zekerheid aan de slag op basis van zijn eigen consumentenwetgeving.

Elk land zijn eigen regels

Wie echter buiten de grenzen van de EU stapt, wordt al snel geconfronteerd met een hele reeks vragen rond import/export, douaneheffingen, transport, etc… (allemaal vragen waarvoor ons fiscaal team graag klaar staat, overigens).

Maar vooral op vlak van consumentenbescherming lijkt elk land zijn gang te gaan.  De Verenigde Naties voorzien weliswaar via UNCITRAL in basisrichtlijnen voor consumentenbescherming bij e-commerce en heel wat landen lijken ook wel in meer of mindere mate inspiratie te halen bij de EU (vooral ook wat betreft privacyregels, waar de EU duidelijk een voorbeeldfunctie in de wereld heeft verworven), maar de onderlinge verschillen tussen landen, zelfs uit dezelfde regio, blijven vaak groot.

Moeilijkheid daarbij voor online ondernemers is dat het niet evident is om te weten of je aan die lokale regels moet voldoen of mag terugvallen op je eigen recht.  Een en ander wordt immers geregeld door behoorlijk complexe regels van Internationaal Privaatrecht.  Onze vaststelling lijkt echter te zijn dat de meeste landen zichzelf sowieso bevoegd zullen achten voor alles wat consumentenbescherming aanbelangt, ook ten aanzien van buitenlandse verkopers.  Het gevolg is dus in heel wat gevallen dat je rekening moet houden met lokale regels in een groot aantal landen.

Gelukkig is de vaststelling bij dat alles dat de consumentenbescherming in de EU veruit de strengste en meest vooruitstrevende ter wereld is en dat wie voldoet aan de EU-wetgeving meestal ook wel in grote mate zal voldoen aan e-commerceregels buiten de EU.  De afweging die elke online verkoper dan moet maken is in welke mate een bepaalde markt voor hem echt belangrijk zal zijn of worden.  In die landen waar men veel omzet of veel transacties verwacht, sluit men best elk risico uit door ervoor te zorgen dat het verkoopsproces en de verkoopsvoorwaarden aangepast zijn aan de lokale wetgeving

Een overzicht ter illustratie

Zoals gezegd, doorzochten wij recent de e-commercewetgeving in een aantal moslimlanden.  We vergeleken het consumentenrecht van volgende landen:

  • Marokko (Loi 31/08 édictant des mesures de protection du consommateur)
  • KSA (nieuwe draft law on consumer protection in e-commerce van 4 februari 2015 (zeer recent!))
  • Filippijnen (Administrative Order 01 on Rules and regulations for consumer protection in a transaction covered by the Consumer Act of the Philippines (R.A. 8792) through electronic means under the E-commerce Act (R.A. 8792)).
  • Indonesië (geen specifieke e-commerce wet)
  • Tunesië (Law n° 200-83 of August 9, 2000 relatif to the Electronic Exchanges and Electronic Commerce Bill)
  • Egypte (geen specifieke e-commerce wet, maar wel Egypt civil code en Egypt Commercial code voor wat betreft consumer protection)
  • Qatar (Law n° 16 of 2010 on Electronic Commerce and Transactions)
  • India (Overheidsbeslissing van 4 december 2014 dat e-commerce onderworpen is aan de al bestaande “Consumer Protection Act 1986”)

Op basis van (beperkte) gegevens van de Verenigde Naties (UNCITRAL) konden we bovendien noteren dat in de ganse Golf-regio de regels min of meer gelijk lopen met Qatar/KSA, die als voorbeeld kunnen gelden. De e-commercewetten van Marokko en Tunesië blijken daarnaast als voorbeeld te gelden voor de landen rond de Middellandse Zee, met uitzondering van Egypte dat eerder op Brits recht geïnspireerd is.

Wat we bij nader inzien niet konden opnemen in onze analyse, zijn enkele grote jurisdicties als Pakistan (bij snelle check stellen we vast dat er geen e-commerce wet zou zijn, maar dat sommige provincies wel algemene wetten van consumentenbescherming hanteren waarvan we echter geen details konden vinden), Afghanistan (geen beschikbare info), Irak (geen beschikbare info), Iran (geen beschikbare info).

Heel wat landen blijken ook (nog) geen specifieke e-commerceregels te hebben.  Sommigen zoals Afghanistan blijken ook gewoonweg onvoldoende penetratiegraad voor internetaansluitingen en kredietkaartbezit te hebben om e-commerce sowieso mogelijk te maken.

Grosso modo vatten de belangrijkste punten zich als volgt samen:

  • Bedenktermijn varieert van 0 tot 10 dagen, met bvb 3 dagen in Qatar, 7 dagen in Marokko, 10 dagen in Tunesië, maar is nergens zo streng als de 14 dagen in de EU. Kosten voor retour en retourproces wijken nergens af van EU standaarden.
  • Informatieplichten: zijn overal minder streng dan in de EU. Wel overal vereist: volledige company identity + melden van eventuele vertegenwoordiger in het land als die er is + telefoonnummer en e-mail.
  • Garantie: behalve in Marokko nergens expliciet geregeld. Marokko baseerde zich duidelijk op de EU-Richtlijnen. Aantal landen (Filippijnen) stellen wel dat ALS er garantie is, je dit ook correct en transparant moet melden.
  • Infoplichten: ALLE landen vragen correcte, volledige en niet misleidende info over producten, prijzen, voorwaarden, levering. Voor meeste landen volstaat het dat er algemene voorwaarden zijn waarin alles is opgenomen. Aangezien de EU erg vergaande infoplichten in algemene voorwaarden én op de website voorziet, is hieraan voldoen voor EU-ondernemers geen probleem.

Specifieke aandachtspunten per land:

Egypte:

  • Bij defect aan het geleverde goed heeft de consument 14 dagen recht om terug te sturen en zijn geld terug te krijgen.
  • daarbuiten bestaat geen recht van retour.

Qatar:

  • Bedenktermijn is minimum 3 dagen (in EU 14 dagen)

Marokko:

  • Verplichting om factuur of kasticket af te leveren bij aankoop.
  • Indien leveringsdatum overschreden met 7 dagen: recht voor consument om verkoop te annuleren.  (Het EU recht geeft dat recht al bij overschrijding van 1 dag, dus de strengere EU-voorwaarden volstaan voor Europese ondernemers bij verkoop in Marokko.
  • Bedenktermijn is 7 dagen en terugbetaling moet gebeuren binnen 14 dagen.
  • Verder is Marokkaanse wet geheel geïnspireerd op EU-recht.

KSA:

  • Verplichting om factuur in het Arabisch te verzenden. Factuur moet prijs per item en leveringsdatum bevatten.
  • Als levering meer dan 15 dagen te laat: recht op annulering, maar zoals gezegd is EU-recht hier strenger.

Tunesië:

  • Bedenktermijn is 10 dagen minimum en refund moet gebeuren binnen 10 dagen (EU = 14 dagen)
  • Verplichting om op verzoek bevestiging van bestelling en kopie algemene voorwaarden te bezorgen (EU recht verplicht om sowieso bestellingsbevestiging te verzenden, ook als niet gevraagd).

Filippijnen:

  • Als aankoop onderworpen aan vreemd recht (bvb Belgisch recht aangeduid in algemene voorwaarden) moet dat aan de consument gemeld worden “at the earliest possible stage of the consumer’s interaction with the retailer” of met andere woorden op de homepage of elke landingspagina.

Indië:

  • Uitgebreid systeem van dispute resolution bij klachten van consumenten dat sinds december 2014 ook van toepassing is op consumentengeschillen en ook bij geschillen met buitenlandse verkopers.

Informatieplichten

Alle landen eisen bovendien transparante en volledige informatie, maar daaraan is meestal voldaan door rekening te houden met de informatieplichten zoals die ook al onder EU-recht bestaan:

  • Melding 14 dagen bedenktermijn op elke pagina
  • Melding 2 jaar garantie op elke pagina
  • Melding aanvaarde betaalmiddelen vanaf de start van het bestelproces (i.e. op elke pagina)
  • Link naar ID verkoper op elke pagina
  • Link naar Algemene Voorwaarden op elke pagina
  • Melding klachtenafhandelingsprocedure (of link naar uitleg) op elke pagina
  • Alle prijzen incl BTW en alle kosten/taksen op website, maar BTW wel afzonderlijk melden op factuur
  • Geen verborgen extra kosten
  • Geen vooraf aangevinkte keuzemogelijkheden
  • Kost voor elektronische betaling mag niet hoger liggen dan werkelijke kost (geen forfait van 5 euro voor kredietkaartbetaling dus)
  • Correcte en volledige beschrijving van functionaliteiten van het product

Vragen over e-commerce?


For more information contact