Twee recente arresten versterken passagiersrechten in Europa

Twee recente uitspraken versterken aanzienlijk de rechten van vliegtuigpassagiers  in hun relatie met luchtvaartmaatschappijen en ticketwebsites bij het kopen van vliegtuigtickets. In beide gevallen komt wordt passagier beter beschermd  wanneer zijn vlucht wordt geannuleerd door de luchtvaartmaatschappij of wanneer hij of zij zelf besluit om (een deel van) een geboekt vliegticket niet te gebruiken.

Terugbetaling van geannuleerde tickets

Op 12 september 2018 heeft het Europese Hof van Justitie besloten dat, in geval van annulering van een vlucht, de terugbetaling van het ticket ook de eventueel betaalde commissie aan tussenpersonen moet omvatten, tenzij die commissie is toegevoegd zonder medeweten van de luchtvaartmaatschappij zelf (zaak C-601/17 , DM en anderen tegen Vueling Airlines SA).

De beslissing komt er in het kader van een geschil voor het Amtsgericht Hamburg (plaatselijke rechtbank, Hamburg, Duitsland), tussen een Duitse passagier en een Spaanse lagekostenmaatschappij Vueling.

De betreffende passagier kocht een kaartje van Berlijn naar Faro op online ticketingsite Opodo.de voor de prijs van 1.108,88 euro. De totale prijs van het ticket omvatte de werkelijke kosten voor de tickets van 1.031,88 euro en de administratiekosten voor Opodo.de van 77 euro. Toen de vlucht werd geannuleerd, vroeg de passagier de luchtvaartmaatschappij om een terugbetaling op basis van EU-verordening 261/2004. Vueling vergoedde daarop enkel de ticketprijs, met aftrek van Opodo.de’s administratiekosten van 77 euro, waarna voor de rechtbank de bal aan het rollen ging.

In zijn arrest bevestigt het Hof nu dat krachtens artikel 8, 1, a) van EU-Verordening 261/2004, passagiers in geval van annulering recht hebben op terugbetaling van “de volledige kosten van het ticket tegen de prijs waartegen het is gekocht” . Volgens het Europees Hof van Justitie omvat dit ook de booking fee van tussenpersonen wanneer een ticket wordt gekocht, die volgens het Hof moet worden beschouwd als een onderdeel van de prijs die aan die passagier moet worden terugbetaald. Dat is tenminste zo voor zover die commissie niet is aangerekend zonder medeweten van de luchtvaartmaatschappij, wat aan de beoordeling van de rechter wordt overgelaten.

Maar als algemeen beginsel, heeft de passagier dus vanaf heden recht op terugbetaling van de volledige prijs van zijn ticket, inclusief kosten en commissies aan derden.

Geen annulering van ongebruikte vliegtickets

Nog een zeer interessante beslissing komt uit Spanje, waar het Spaanse Hooggerechtshof op 20 november 2018 heeft besloten dat een luchtvaartmaatschappij een ticket niet kan annuleren als een passagier (een deel van) een vlucht mist en passagiers bijgevolg het recht hebben om alle onderdelen van een ticket al dan niet te gebruiken zoals zij zelf wensen.

Als algemene regel geldt vandaag dat luchtvaartmaatschappijen luchtvaarttickets automatisch annuleren als de passagier een deel van de geboekte vlucht mist of niet gebruikt. Dit is het geval voor opeenvolgende tussenvluchten of heen-en-terug tickets. Dit verhindert reizigers de facto om aantrekkelijke vliegtickets vanaf nabijgelegen steden te boeken en het eerste segment over te slaan om gewoon op een later tijdstip bij een tussenlanding alsnog op te stappen of enkel uw terugvlucht te gebruiken. Kort gezegd: als u van Brussel naar Parijs wilt vliegen om vandaaruit door te vliegen naar  New York en terug omdat dat goedkoper is dan Brussel-New York en u mist het deel van de reis tussen Brussel en Parijs, wordt vandaag de volledige resterende route automatisch geannuleerd door de luchtvaartmaatschappij.

Het Spaanse Hooggerechtshof heeft nu bevestigd dat dit in strijd is met de elementaire regels van consumentenbescherming en het contractenrecht. In de ogen van de rechtbank kan een luchtvaartmaatschappij een vliegticket niet annuleren in geval van een no-show, aangezien de passagier alle vluchten wel degelijk heeft betaald. De enige verplichting van de passagier onder het contract was om te betalen, en dat deed hij of zij ook effectief. De passagier heeft dus recht op het betaalde en het loutere feit dat hij of zij niet echt gebruikt heeft gemaakt van een deel van wat gekocht werd, kan niet leiden tot het verlies van het hele ticket.

Dit is voorlopig een alleenstaande beslissing van het Spaanse Hooggerechtshof, maar dit kan in de toekomst gevolgen hebben voor iedereen die binnen Europa reist. De luchtvaartmaatschappij – in casu Iberia – zal gedwongen worden om dit arrest na te leven en aangezien Iberia niet mag discrimineren tussen reizigers binnen de EU onder EU-recht, zal het gedwongen worden dezelfde regel toe te passen op al haar vluchten, zelfs deze buiten Spanje. Het valt nu af te wachten of deze vraag in de nabije toekomst ook zijn weg zal vinden naar het Europees Hof van Justitie en zo ja, of deze beslissing dan op Europees niveau zal worden bevestigd.

Vragen over reisrecht of passagiersrechten?

Neem gerust contact op met ons team via info@siriuslegal.be of op +32 2 721 13 00