Is de Coronacrisis een voorbeeld van overmacht?

Dit is wellicht de meest gestelde vraag door onze cliënten, waar helaas geen algemeen antwoord op gegeven kan worden. Alles hangt hierbij namelijk af van de concrete situatie. Tenzij een specifieke wet of je contract dit specifiek regelt, gelden volgende criteria om overmacht te beoordelen:

  1. een onvoorziene omstandigheid 
  2. die buiten de controle van de partij die moet uitvoeren ligt
  3. en die de nakoming van de verbintenis geheel onmogelijk maakt.

Bij contracten die voor de krokusvakantie gesloten zijn, was de impact van het Coronavirus in België nog niet echt voorzienbaar. 

Wat betreft de tweede voorwaarde, moet er gekeken worden naar de concrete oorzaak van de overmacht. Hoe komt het dat je niet kan uitvoeren en ligt dit binnen jouw controle? Is je winkel gesloten door een maatregel van de overheid, levert jouw leverancier niet waardoor jij op jouw beurt niet kan leveren, zijn je werknemers ziek, etc. Het bestaan van de Coronacrisis op zich, zal niet volstaan om overmacht in te roepen. 

Tenslotte moet het onmogelijk zijn om aan je contractuele verplichtingen te voldoen. Het is onvoldoende om vast te stellen dat het nakomen van je plicht veel meer inspanning zou vergen dan voorzien, veel duurder zou zijn of je je onderneming sluit uit voorzorg. Dit is namelijk onderdeel van het ondernemersrisico. Om aan deze voorwaarde te voldoen moet je eerst nagaan of:

  1. Het virus een tijdelijke dan wel permanente belemmering oplevert.
    Het virus en diens impact zullen slechts tijdelijk zijn. Indien het dus mogelijk is om je contractuele verplichtingen tot dan uit te stellen, moet je dit ook doen en wordt de overeenkomst geschorst
  2. Er redelijke alternatieven beschikbaar zijn om toch nog aan je contractuele verplichtingen te voldoen.
    Kan je bijvoorbeeld beroep doen op een andere leverancier of een andere vorm van transport?

Een door de overheid opgelegde sluiting van jouw onderneming is al een sterke indicator dat er sprake is van overmacht om bijvoorbeeld te leveren aan jouw klanten. Dit geldt echter niet voor alle contractuele verplichtingen, zoals bv. het betalen van huur (zie onze FAQ). 

Kijk zeker ook je individuele overeenkomsten na. Het is mogelijk dat er een overmachtsclausule is opgenomen die de mogelijke overmachtsituaties veel duidelijker afbakent en eveneens instructies geeft over de wijze waarop je je op overmacht moet beroepen.

We verwijzen ook graag naar ons uitgebreid blogartikel over het Coronavirus en overmacht.