Netherlands Commercial Courts: Rechtspraak als verdienmodel

Nederland heeft onlangs besloten tot de oprichting van de Netherlands Commercial Court (“NCC”) in Amsterdam.

De NCC zal specialistische overheidsrechtspraak bieden voor grote internationale handelsgeschillen. De cassatieprocedure is evenwel in het Nederlands. Van internationale handelsgeschillen is onder meer sprake, wanneer een partij in het buitenland gevestigd is, buitenlands recht van toepassing is op de rechtsverhouding in geschil, of wanneer het gaat om rechts- feiten of rechtshandelingen buiten Nederland. Behandeling door de NCC is ook mogelijk indien zodanig internationaal karakter ontbreekt, maar partijen om andere redenen daarvoor kiezen. De NCC biedt bovendien mogelijkheden om de procedure optimaal in te richten voor deze categorie van geschillen. De procestaal zowel in eerste aanleg als in hoger beroep, is Engels, tenzij partijen gezamenlijk behandeling in het Nederlands verzoeken. Procederen bij de NCC gebeurt op vrijwillige basis. Partijen kunnen zowel voor als na het ontstaan van een geschil gezamenlijk een keuze maken voor beslechting van het geschil door de NCC. Alle zaken (in eerste aanleg in hoger beroep) zullen door drie rechters worden beslist. Het aanbrengen van zaken en het indienen/inzien van stukken tijdens de procedure zal langs elektronische weg plaatsvinden. De uitspraak zal in het Engels dan wel in het Nederlands worden gegeven. Het vragen van voorlopige voorzieningen is mogelijk. Partijen kunnen voor of bij aanvang van de procedure (tijdens de regio comparitie) afspraken maken over de inrichting van de procedure en over de hoogte van de proceskosten, in het bijzonder de advocaatkosten.

Voor de NCC zal een “pool” van gespecialiseerde rechters op het gebied van ondernemingsrecht, verzekeringsrecht, het bank – en effecten recht, het vervoersrecht, het intellectueel eigendomsrecht of andere relevante specialismen, worden geselecteerd. Zij dienen een zeer goede kennis te hebben (actief en passief) van de Engelse juridische taal, ervaring te hebben met de behandeling van grote, complexe (internationale) handelsgeschillen en het voeren van regie in dergelijke zaken, kennis van het burgerlijk procesrecht en internationaal privaatrecht, kennis van Amerikaans en Engels procesrecht en tenslotte kennis van het internationale bedrijfsleven en de commerciële advocatuur.

Ook zullen deze rechters een bijdrage moeten leveren aan de versterking van het (internationale) gezag van NCC door bijvoorbeeld het houden van voordrachten tijdens (internationale) congressen en/of het schrijven van artikelen in (internationale) vaktijdschriften.

De NCC zal geheel gefinancierd worden uit de door de partijen te betalen griffierechten, welke hoger liggen dan de gebruikelijke tarieven.

Men verwacht een gemiddelde instroom van 125 zaken per jaar (100 zaken in eerste aanleg en 25 zaken in hoger beroep). Berekend wordt, dat de gemiddelde kosten (variabele en vaste salariskosten, aanloopkosten en overige kosten, waaronder kosten in verband met het gebruik van zittingsruimte, kantoorruimte en werkplekken) € 26.500,00 per zaak zullen bedragen.

Men verwacht, dat de maatschappelijke baten van de NCC ongeveer 60 tot 75 miljoen Euro per jaar vertegenwoordigen. Deze maatschappelijke baten bestaan uit een kwantificeerbaar deel, zoals de lagere transactiekosten voor Nederlandse procespartijen (minder advocatenuren en lagere advocatenkosten ten opzichte van de Angelsaksische procedures), snellere procedures waardoor kapitaal sneller vrijkomt en de bijdrage aan de Nederlandse economie van een toename van de omzet van de Nederlandse advocatuur. Niet – kwantificeerbare voordelen zijn onder andere een verbetering van het Nederlandse vestigings – en ondernemingsklimaat en een versterking van de internationale relevantie en aantrekkelijkheid van de Nederlandse rechtspraak, die beide positief zullen bijdragen aan de internationale concurrentiepositie van Nederland.

Er bestaan al soortgelijke commercial courts in Londen, Dublin, Delaware, Dubai en Singapore. Volgens de Raad voor de rechtspraak, heeft de NCC ten opzichte van de andere commercial courts, de toepassing van het Nederlandse procesrecht als uniek voordeel. Zowel het Nederlandse bedrijfsleven als de advocatuur ervaren het Nederlandse procesrecht als zeer pragmatisch. Ook is de Nederlandse procesgang minder kostbaar in vergelijking met Angelsaksische procedures, terwijl de doorlooptijd van een procedure korter is (o.a. geen “discovery”).

Marinus Vromans (mv@siriuslegal.be) Sirius Legal – Dutch-Belgian Desk