Coronacrisis FAQ

Coronacrisis FAQ

Nu het Coronavirus niet meer weg te denken is en ook België volledig in de ban heeft, zorgt de Coronacrisis voor heel wat bedrijfsproblemen. Sirius Legal ontvangt dag in dag uit vragen van ongeruste ondernemers. Hieronder vind je een overzicht van de meest gestelde juridische vragen, mooi gestructureerd in relevante FAQ categorieën zodat je snel je weg vindt. De antwoorden werden opgesteld door het team van Sirius Legal. Mocht je nog andere vragen hebben of dringend hulp nodig hebben? Onderaan deze pagina vind je de contactgegevens van onze advocaten die je graag verder helpen.

Neem ook eens een kijkje op de Sirius Legal blog. Daar zullen we op regelmatige basis ook artikels voorzien rond de impact van de Coronacrisis en gaan we dieper in op een aantal hete hangijzers zoals overmacht, de impact op de reissector, e-commerce etc.

Contractuele relaties

De overheid heeft alle privé- en publieke activiteiten van culturele, feestelijke, maatschappelijke, folkloristische, sportieve en recreatieve aard tot en met 8 juni verboden (en voor massa-evenementen tot en met 31 augustus). Indien jouw evenement binnen deze periode valt, kan je je beroepen op overmacht. Dit impliceert dat zowel jij als je contractpartij vrijgesteld worden van je/haar verplichtingen. Belangrijker nog is dat je niet aansprakelijk gesteld wordt voor het niet nakomen van je contractuele verplichtingen en dus geen schadevergoeding moet betalen. Wat is echter het lot van de tickets?

Als organisator kan je een tegoedbon bezorgen aan al diegenen die een ticket gekocht hebben, indien aan de volgende voorwaarden voldaan is:

  • Een verplaatsing van het evenement is mogelijk en dit zal plaatsnemen op dezelfde locatie of dicht in de buurt; 
  • Het verplaatste evenement zal plaatsnemen binnen twee jaar;
  • De tegoedbon ‘vertegenwoordigt de volledige waarde van het bedrag dat voor het oorspronkelijke ticket werd betaald’;
  • Opdat de gast de tegoedbon kan verkrijgen moet deze geen extra kosten maken en
  • Op de tegoedbon staat uitdrukkelijk dat deze werd afgeleverd omwille van de corona crisis.

Wanneer ben je verplicht tot een terugbetaling, ook al kan je je beroepen op overmacht?

  1. Wanneer het evenement geannuleerd is omwille van een andere reden dan de coronacrisis;
  2. Wanneer de klant kan bewijzen dat deze niet aanwezig kan zijn op de nieuwe datum;
  3. Wanneer het evenement niet verplaatst, maar geannuleerd wordt.

Valt je evenement buiten deze periode en wil je het preventief annuleren, dan val je niet onder overmacht en zal je automatisch alle tickets terug moeten betalen. Let wel, het is mogelijk dat de overheid deze maatregelen voor evenementen nog verder zal verlengen waardoor je je eventueel wel nog op overmacht kan beroepen. 

De terugbetaling van tickets moet ten laatste op 20 september 2020 gebeuren.

Contacteer ook zeker je verzekeraar. Deze dekt mogelijks enkele kosten dekken, wat al wat druk wegneemt. 

Indien je je als abonnement-aanbieder op overmacht kan beroepen, zal je sowieso geen schadevergoeding moeten betalen. De grote vraag is echter wat er moet gebeuren met de reeds gemaakte kosten, zoals een abonnement dat jouw klanten niet langer kunnen gebruiken. Dit is een veelgestelde vraag, waarvan het antwoord een grote impact kan hebben op de financiële last voor jouw onderneming. 

In geval van overmacht vindt er in principe geen verrekening plaats tussen beide partijen voor de kosten die zijn gemaakt tot het moment van de overmachtsituatie. Er wordt echter algemeen aanvaard dat men een uitzondering kan maken voor contracten waar een betaling vereist wordt vóór de uitvoering ervan. Dit kan doorgetrokken worden naar abonnementen, de klant betaalt namelijk steeds abonneegeld voor een bepaalde periode. Worden er in deze periode geen diensten verleend, dan kan de klant een evenredige terugbetaling vorderen. Hoeveel je klant kan terugvorderen is op dit moment moeilijk te voorspellen, aangezien niemand weet hoe lang de overmachtsituatie zal aanhouden.

Kan je je niet op overmacht beroepen, dan zal je verplicht zijn het abonnement terug te betalen met daarbovenop mogelijks een schadevergoeding. 

In principe vinden er geen terugbetalingen plaats tussen beide contractpartijen in geval van overmacht. Er wordt echter een uitzondering aanvaard voor voorschotten die reeds betaald zijn met het oog op de toekomstige uitvoering van de overeenkomst. Voorschotten zullen dus terugbetaald moeten worden, behalve als er al een deel van de prestaties uitgevoerd is. Dan zal de de leverancier een evenredig deel van het voorschot kunnen behouden. 

Let wel, in sommige overeenkomsten is er een overmachtsclausule opgenomen. Deze bepaalt mogelijks het lot van de reeds gemaakte kosten en wie deze moet dragen in geval van overmacht.

Is er geen sprake van overmacht, dan blijft de leverancier in gebreke en kan dit geïnterpreteerd worden als een ernstige tekortkoming. Je kan in dit geval de overeenkomst laten ontbinden en indien je aantoont dat je schade hebt geleden door de leverancier, kan je deze schade (waaronder het voorschot) terugvorderen. Opgepast: vooraleer je kan ontbinden, dien je je leverancier eerst formeel in gebreke te stellen.

Hiervoor moet je allereerst jullie overeenkomst eens doornemen. 

In sommige overeenkomsten is er namelijk een vaste prijs afgesproken. Deze prijs kan enkel gewijzigd worden met akkoord van beide contractpartijen. Is er een vaste prijs afgesproken en jouw leverancier wijzigt de prijs toch, dan kan je het contract ontbinden. Hiervoor moet je wel eerst een ingebrekestelling sturen naar je leverancier. Dit is een laatste aanmaning  om de leverancier een laatste kans te geven om de contractuele aanspraken na te leven (de vaste prijs te hanteren). Wanneer je leverancier vast blijft houden aan de verhoogde prijzen kan je de overeenkomst vervolgens ontbinden en een schadevergoeding eisen. Voor de schadevergoeding moet je aantonen dat je schade hebt geleden en dat de leverancier hier verantwoordelijk voor is. 

Zijn er in jullie overeenkomst geen afspraken gemaakt omtrent de prijs of staat er uitdrukkelijk in dat de leverancier deze zonder meer mag wijzigen, dan sta je al iets minder sterk in je schoenen. Jouw leverancier is echter nog steeds verplicht om de overeenkomst ‘te goeder trouw’ uit te voeren. Indien hij voor jouw bestelling niets vermeldt over een prijsstijging en je hierover pas achteraf (via de factuur) op de hoogte wordt gesteld, kan je weigeren om de verhoging te betalen aangezien je hier niet van op de hoogte was ten tijde van de bestelling.

Tenzij anders bepaald in de overeenkomst, kan een rechtmatige opschorting van jouw verplichtingen enkel plaatsvinden in geval van overmacht. 

Maar wat als jouw contractpartij haar verplichtingen (betalen, leveren, …) toch opschort, zonder hierbij te kunnen steunen op overmacht?  Zolang jouw contractpartij in gebreke blijft om aan haar verplichtingen te voldoen, mag jij gedurende die periode de nakoming van jouw verplichtingen uitstellen (het zogenaamde ENAC-principe). Let wel, je moet steeds te goeder trouw handelen en proportioneel reageren. Indien er bijvoorbeeld slechts een deel niet is geleverd, zal jij niet de gehele betaling kunnen opschorten maar slechts een deel ervan.

Vooraleer je je op het ENAC-principe beroept, raden we je sterk aan om allereerst een ingebrekestelling te sturen naar je contractspartij. Zo krijgt ze nog een laatste kans om aan haar verplichtingen te voldoen. 

Aangezien de banken nog steeds functioneren, zal het ‘niet kunnen betalen’ niet als overmacht aanvaard kunnen worden. Hou wel rekening met volgende regel: zolang je geconfronteerd wordt met een contractpartij die haar contractuele verplichtingen niet nakomt (bv. betalen) en zich hiervoor niet op overmacht kan beroepen, mag jij (onder bepaalde voorwaarden) jouw contractuele verplichtingen eveneens opschorten. 

Slechts wanneer de klant zich terecht op overmacht kan beroepen en daardoor zijn/haar bestelling annuleert, hoeft de klant niet te betalen.

Wenst jouw klant de bestelling te annuleren en zij kan zich hierbij terecht beroepen op overmacht, dan kan zij deze bestelling kosteloos annuleren. Jij moet op jouw beurt dan ook geen diensten of goederen meer leveren. Let wel, indien je reeds gedeeltelijk geleverd hebt, dan is de klant wel verplicht om je voor dit deel (op evenredige wijze) te betalen.

Een gebeurtenis die ervoor zorgt dat het moeilijker, zwaarder of duurder wordt om jouw contractuele verplichtingen na te komen, zal niet volstaan om je te beroepen op overmacht. Overmacht vereist namelijk een (redelijke) onmogelijkheid. 

Bijgevolg zal je je overeenkomst moeten controleren. Mogelijks is er een hardship-clausule opgenomen. Een hardship-clausule maakt het mogelijk om te heronderhandelen over het contract zodat de partijen tot een oplossing kunnen komen voor de bemoeilijkte situatie. Hiervoor is het vereist dat: 

  • de situatie onvoorzienbaar en onvermijdelijk is (gelijkaardig aan overmacht)
  • de gebeurtenis het contractuele evenwicht zodanig hard verstoort, dat de benadeelde partij niet gecontracteerd zou hebben onder de nieuwe omstandigheden. 

Deze clausule kan bepalen welke situaties onder ‘hardship’ vallen en welke gevolgen dit heeft. Dit kunnen heronderhandelingen zijn, een automatische prijsindexatie, … 

Omvat je overeenkomst geen hardship-clausule, dan zal je nog steeds gebonden zijn aan je contractuele verplichtingen. 

Zoals we recent aan een cliënt adviseerden, kan dit mogelijks, al kunnen we dit niet met zekerheid zeggen.

Allereerst kan je je niet op overmacht beroepen. Indien we bij huur de verplichtingen destilleren tot het essentiële, zijn de contractuele verplichtingen als volgt verdeeld:

  • De verhuurder: stelt het gebouw ter beschikking, verschaft het rustig genot dat hij kan en moet verschaffen en het pand blijft in de bedongen staat ter beschikking van de huurder.
  • De huurder: betaalt de huurgelden en onderhoudt het pand.

Niets belemmert je als huurder om aan je betalingsverplichting te voldoen aangezien de banken nog functioneren. Bovendien draag jij als huurder het risico van jouw handelsactiviteiten, met inbegrip van alle (ook externe) factoren die een impact kunnen hebben om het al dan niet succesvol karakter ervan. Dit kan je niet zomaar afschuiven op de verhuurder. Tenslotte wordt er ook verwacht van ondernemingen dat zij een financiële buffer voorzien voor dergelijke onverwachte omstandigheden.

Hier stopt het echter niet. De wet voorziet mogelijks toch nog een oplossing. Zo bepaalt de wet dat indien het gehuurde pand geheel of gedeeltelijk ‘teniet gaat’, de huurder een vermindering van de huurgelden of in bijzondere gevallen een beëindiging van de overeenkomst mag vorderen. Dit ‘teniet gaan’ kan zowel op materiële wijze, door bijvoorbeeld een brand, maar ook op juridische wijze, doordat het gebruik bijvoorbeeld beperkt wordt door overheidsmaatregelen.

Toegepast op de huidige situatie, heb je in principe nog wel toegang tot je winkel en kan je deze nog gebruiken voor het opslaan van stock en eventueel online verkoop. Je kan door de verplichte sluiting echter een belangrijk deel van je handelsactiviteiten niet meer uitoefenen, namelijk de verkoop ‘in persoon’. Kan dit vallen onder ‘gedeeltelijke vernietiging’ van het pand? Dit oordeel zal afhangen van de rechter, tenzij de overheid maatregelen uitroept voor deze bijzondere situatie.

 

Je kan niet verplicht worden tot leveren. De vraag hierbij is enkel: indien je weigert, ben je dan verplicht een schadevergoeding te betalen? Dit hangt af of je je kan beroepen op overmacht. 

Wanneer je enkel annuleert uit voorzorg, en dus niet uit noodzaak, dan zal je zelf de annulatiekosten en een schadevergoeding moeten betalen aan je contractpartij. 

Kan je je wel beroepen op overmacht (zie onze FAQ) dan ben je vrijgesteld van al je contractuele verplichtingen (zoals leveren), zonder dat je een schadevergoeding moet betalen. Hierbij is het wel belangrijk om te kijken of er geen mogelijkheid is om de levering uit te stellen totdat de overmachtsituatie voorbij is. Is een uitstel van de levering wél mogelijk, dan moet je de uitvoering van de overeenkomst gewoon opschorten totdat de overmachtsituatie voorbij is (= tijdelijke overmachtsituatie). Is uitstel niet mogelijk (= definitieve overmachtsituatie), dan wordt de overeenkomst beëindigd. 

In geval van overmacht, bevelen we je aan om de contractpartij zo snel mogelijk en op schriftelijke wijze te informeren over de situatie, jouw beslissing en de gevolgen hiervan.

Dit is wellicht de meest gestelde vraag door onze cliënten, waar helaas geen algemeen antwoord op gegeven kan worden. Alles hangt hierbij namelijk af van de concrete situatie. Tenzij een specifieke wet of je contract dit specifiek regelt, gelden volgende criteria om overmacht te beoordelen:

  1. een onvoorziene omstandigheid 
  2. die buiten de controle van de partij die moet uitvoeren ligt
  3. en die de nakoming van de verbintenis geheel onmogelijk maakt.

Bij contracten die voor de krokusvakantie gesloten zijn, was de impact van het Coronavirus in België nog niet echt voorzienbaar. 

Wat betreft de tweede voorwaarde, moet er gekeken worden naar de concrete oorzaak van de overmacht. Hoe komt het dat je niet kan uitvoeren en ligt dit binnen jouw controle? Is je winkel gesloten door een maatregel van de overheid, levert jouw leverancier niet waardoor jij op jouw beurt niet kan leveren, zijn je werknemers ziek, etc. Het bestaan van de Coronacrisis op zich, zal niet volstaan om overmacht in te roepen. 

Tenslotte moet het onmogelijk zijn om aan je contractuele verplichtingen te voldoen. Het is onvoldoende om vast te stellen dat het nakomen van je plicht veel meer inspanning zou vergen dan voorzien, veel duurder zou zijn of je je onderneming sluit uit voorzorg. Dit is namelijk onderdeel van het ondernemersrisico. Om aan deze voorwaarde te voldoen moet je eerst nagaan of:

  1. Het virus een tijdelijke dan wel permanente belemmering oplevert.
    Het virus en diens impact zullen slechts tijdelijk zijn. Indien het dus mogelijk is om je contractuele verplichtingen tot dan uit te stellen, moet je dit ook doen en wordt de overeenkomst geschorst
  2. Er redelijke alternatieven beschikbaar zijn om toch nog aan je contractuele verplichtingen te voldoen.
    Kan je bijvoorbeeld beroep doen op een andere leverancier of een andere vorm van transport?

Een door de overheid opgelegde sluiting van jouw onderneming is al een sterke indicator dat er sprake is van overmacht om bijvoorbeeld te leveren aan jouw klanten. Dit geldt echter niet voor alle contractuele verplichtingen, zoals bv. het betalen van huur (zie onze FAQ). 

Kijk zeker ook je individuele overeenkomsten na. Het is mogelijk dat er een overmachtsclausule is opgenomen die de mogelijke overmachtsituaties veel duidelijker afbakent en eveneens instructies geeft over de wijze waarop je je op overmacht moet beroepen.

We verwijzen ook graag naar ons uitgebreid blogartikel over het Coronavirus en overmacht.

Je kan best opletten bij het aankopen van mondmaskers online. Er circuleert namelijk heel wat namaak van medische hulpmiddelen die worden verkocht aan hogere prijzen. Sinds 2 mei is het opnieuw mogelijk om persoonlijke beschermingsmiddelen zoals onder andere mondmaskers (bv. chirurgische maskers) en beschermschorten in supermarkten aan te kopen.

Hydroalcoholische gels en handalcohol zijn reeds sinds 9 april opnieuw vrij verkrijgbaar.

E-commerce

Tweemaal per jaar mogen ondernemingen verkopen tegen sterk verlaagde prijzen onder de benaming “solden” of onder een andere gelijkwaardige benaming.
De twee soldenperiodes liggen wettelijk vast:  traditioneel lopen deze van 3 januari tot 31 januari en van 1 juli tot 31 juli

Aan de soldenperiode gaat traditioneel een sperperiode vooraf.  Traditioneel lopen deze van 3 december t.e.m. 2 januari en van 1 juni t.e.m. 30 juni, wanneer 1 juni op een zondag valt, loopt de sperperiode voor de zomersolden van 31 mei t.e.m. 29 juni...

Gedurende een maand die vooraf gaat aan de soldenperiode is het voor de sectoren kleding, lederwaren en schoenen verboden om prijsverminderingen aan te kondigen die hun uitwerking hebben tijdens de sperperiode en of waardebonnen te verspreiden die recht geven op een prijsvermindering tijdens de sperperiode.

Door de coronacrisis vroegen een groot aantal Belgische modespelers in een open brief om uitstel van de soldenperiode, zodat ze hun collecties met een volwaardige winstmarge kunnen verkopen, zonder oneerlijke concurrentie. Minister Muylle heeft op 9 april aangekondigd dat zij hierop in zou gaan. De solden zouden pas starten vanaf 1 augustus 2020. De sperperiode van een maand, waarin geen solden mogen plaatsvinden, zou worden opengeschoven  van juni naar juli.

Hoewel deze maatregel reeds is aangekondigd is de eigenlijke wet die dit moet regelen nog niet goedgekeurd.  Het wetsvoorstel wordt momenteel besproken in de Kamer. Totdat de nieuwe wet en corona maatregel wordt goedgekeurd gelden de oude regels en dus de oude sperperiode. Wellicht wordt de nieuwe wet voor de start van de sperperiode in juni goedgekeurd. 

Category: E-commerce

E-commerce is door de Coronacrisis geëxplodeerd. Iedereen is massaal inkopen via het internet gaan doen, met als gevolg dat pakjesbezorgers het drukker dan ooit hebben! Enkele ondernemers vroegen aan ons of het wel verantwoord is om hun pakjesbezorgers zoveel aan huis te laten gaan. Wat als ze iemand besmetten? We zochten het voor je uit.

Jouw bedrijf is aansprakelijk voor de schade die jouw werknemers veroorzaken tijdens hun werk. Met andere woorden, je bent aansprakelijk voor je koeriers die je pakjes bezorgen. Dit geldt natuurlijk niet wanneer je beroep doet op een koerierbedrijf zoals bpost, PostNL, DHL, … Dan zijn die koerierbedrijven aansprakelijk voor hun koeriers.

We hopen dat het je nooit overkomt, maar stel dat een van je koeriers het coronavirus oploopt en een klant besmet. Je klant kan dit bewijzen door aan te tonen dat jouw koerier in fout was. Bijvoorbeeld, je koerier zit voortdurend te hoesten zonder zijn hand voor zijn mond te houden. Zoals je je wel kan voorstellen is het niet makkelijk om dit ook te bewijzen, maar het is zeker niet onmogelijk! Je kan de vergelijking maken met HIV dragers die anderen besmetten. Er zijn al meerdere keren mensen veroordeeld voor het opzettelijk besmetten van anderen. Het is ook strafbaar om te laks om te gaan met de voorzorgsmaatregelen, zelfs als je niet weet dat je besmet bent.

Wij schatten de kans dat jouw koeriers opzettelijk je klanten gaan besmetten vrij klein in. Spijtig genoeg hebben al meerdere gevallen van opzettelijke besmetting plaatsgevonden. In zo een uitzonderlijk geval heb je als werkgever gelukkig nog een verweermiddel. Je bent namelijk niet altijd aansprakelijk voor je werknemers. Bij bedrog, een zware fout of een herhaalde lichte fout zijn je werknemers zelf aansprakelijk. Iemand opzettelijk besmetten met het coronavirus lijkt ons te kwalificeren als een zware fout. Hetzelfde kan ook gezegd worden wanneer je werknemer de voorzorgsmaatregelen niet respecteert, zelfs als hij niet op de hoogte was van zijn besmetting.

Stel nu dat je op de hoogte bent dat je werknemer besmet is en hem toch verplicht om te werken. Dan zit je al zeker met een groot arbeidsrechtelijk probleem. Je bent namelijk verplicht om de gezondheid van je werknemers te beschermen op het werk en zo nodig de vereiste maatregelen te nemen. Dit is verder uitgewerkt in ons arbeidsrechtelijk luik van de Q&A.

Naast dit arbeidsrechtelijk probleem, zit je nu ook met een aansprakelijkheidsprobleem. Jouw werknemer zal uit angst zijn werk te verliezen vast wel gewoon komen werken. Dat kan hem moeilijk kwalijk worden genomen. Dit betekent niet dat hij de voorzorgsmaatregelen niet meer in acht moet nemen! Je zal sowieso aansprakelijk zijn in dit geval, eventueel samen met de werknemer. 

Je kan ook aansprakelijk zijn wanneer je eigenlijk wel had moeten weten dat je werknemer besmet is. Bijvoorbeeld, je koerier ziet er koortsig uit, hoest voortdurend, leeft samen met iemand die besmet is, … Je zal in dit geval waarschijnlijk aansprakelijk zijn, eventueel samen met de werknemer.

Ons advies is alvast om je pakketjes niet te laten bezorgen door zieke koeriers of koeriers die symptomen van ziekte vertonen. 

Category: E-commerce

De leveranciers moeten -net zoals iedereen- de maatregelen respecteren die door hun nationale overheid zijn opgelegd om het coronavirus te bestrijden. Concreet houdt dit dus in dat de buitenlandse leveranciers de richtlijnen van hun overheid moeten volgen.

Belgische leveranciers moeten strikt de maatregelen volgen zoals die gepubliceerd zijn in het Ministerieel besluit van 18 maart 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID – 19 te beperken

Voor niet-essentiële sectoren en leveranciers kan dit betekenen dat zij hun handelszaak moeten sluiten indien zij niet kunnen voldoen aan de opgelegde maatregelen.

Category: E-commerce

In het begin van de Coronacrisis en de maatregelen zag men soms significante stijgingen in prijzen voor handgel, mondmaskers en andere. De vraag is of dit toegelaten is en wat er tegenin kan worden gebracht. Hoewel er geen specifieke regels zijn die dit regelen blijven de algemene mededingingsregels en wetgeving in verband met de marktpraktijken uiteraard gelden. Dit houdt voornamelijk in dat :

  • Excessieve prijsverhogingen niet mogen doorgevoerd worden door dominante ondernemingen (artikel 102 VWEU).
  • Prijs(verhogings)afspraken tussen ondernemingen niet zijn toegestaan (artikel 101 VWEU).
  • Het misleiden van consumenten op eender welke wijze niet is toegestaan.
  • Bedrijven geen onterechte claims mogen doen in verband met hun prijzen en producten.
  • Transparantie door ondernemingen vereist is. Ondernemingen zijn verplicht juiste en realistische informatie te blijven geven over bijvoorbeeld producten die niet meer of later geleverd zullen worden door sluiting van fabrieken, alsook over de werking van hun producten en diensten.

Prijzen moeten dus eerlijk en duidelijk zijn en ook in deze tijden van de corona crisis is het niet is toegestaan voor bedrijven om misbruik te maken van onzekerheden en schaarste. 

Daarnaast moet ook voor verregaande samenwerkingen tussen ondernemingen nog steeds een mededingingsrechtelijke toets worden gedaan. De mededingingsregels gelden ook in crisistijd. Er moet dus getoetst worden of de mededingingsbeperking gerechtvaardigd kan worden en de positieve effecten opwegen tegen de negatieve effecten.

Category: E-commerce

Het lijkt ons onwaarschijnlijk dat een klant zich kan beroepen op overmacht om te argumenteren dat hij zijn herroepingsrecht niet tijdig kon inroepen. Als je je klant correct geïnformeerd hebt over het herroepingsrecht, is de termijn van 14 dagen definitief en is het niet meer mogelijk om daarna nog af te zien van de aankoop.. 

Algemene voorwaarden of andere zullen vaak niets bepalen over dit geval en of dit overmacht uitmaakt voor de consument. Je zal dus moeten terugvallen op de algemene principes en wetgeving. Volgens de Belgische wet is overmacht ‘een onoverkomelijk beletsel voor de nakoming van een verbintenis’. Het moet gaan om: (1) een onvoorziene omstandigheid (2) die buiten de controle van de partij die moet uitvoeren ligt en (3) die de nakoming van de verbintenis geheel onmogelijk maakt.

De Coronacrisis of ziekte door corona zal dan wel een onvoorzienbare omstandigheid kunnen uitmaken, meestal zal het echter niet aan de andere voorwaarden voldoen.

Dat postdiensten niet of moeilijker beschikbaar en bereikbaar zijn, ontslaat de consument allereerst niet van de plicht om zijn herroeping binnen de 14 dagen ter kennis te brengen aan de handelaar én men zal ook moeten aantonen dat het volstrekt onmogelijk was om het pakje in te sturen bv. dit door een derde laten versturen of andere. 

De postdiensten zijn bovendien erkend als essentiële dienst, het is dus nog steeds mogelijk om pakjes te versturen. Hierop beroep doen om het ontijdig versturen van het pakje te verantwoorden is dus moeilijk. 

Category: E-commerce

Naar Belgisch recht bestaat er geen specifiek wettelijk kader voor cadeaubonnen. 

Cadeaubonnen zijn in feite contractuele documenten. Men zal dus allereerst goed moeten nagaan wat er op de cadeaubon vermeld wordt, alsook wat er in de algemene voorwaarden van de onderneming die de cadeaubon uitgaf staat. 

Indien de winkel waarvoor de cadeaubon geldt nog open is, een webshop heeft of op een andere manier nog verkopen uitvoert, is het gebruik van de cadeaubon niet geheel onmogelijk en kan de consument zich wellicht niet beroepen op de Coronacrisis als overmacht. 

Als het werkelijk onmogelijk is om gebruik te maken van de waardebon kan de consument zich mogelijks beroepen op overmacht. De voorwaarden hiervoor zijn strikt: het moet gaan om: (1) een onvoorziene omstandigheid (2) die buiten de controle van de partij die moet uitvoeren ligt en (3) die de nakoming van de verbintenis geheel onmogelijk maakt. De consument zal ook moeten bewijzen dat het werkelijk onmogelijk was om gebruik te maken van de bon. 

Overmacht zou in dit geval ook enkel impliceren dat de termijn tijdelijk geschorst is voor de periode dat het onmogelijk is om te kopen. 

Als consument doe je er goed aan om voor de vervaltermijn een verlenging te verzoeken zodat je bewijs hebt dat het onmogelijk was om de waardebon te gebruiken en dat je tijdig een handeling hebt gesteld om de waarde van de bon te behouden.

Category: E-commerce

Voor bederfelijke producten is er een wettelijke uitzondering op het herroepingsrecht. Indien er correct over deze uitzondering geïnformeerd is, zal de consument de bloemen dus niet kunnen “retourneren” en zijn geld terug vragen. Hij kan echter wel op een andere basis een nieuwe levering vragen of een passende prijsvermindering.

De levering van een ernstig bedorven product of bijvoorbeeld een verwelkt boeket is een niet-conforme levering. De consument heeft in eerste instantie recht op het kosteloze herstel of de kosteloze vervanging. Daarnaast heeft de consument het recht van de verkoper een passende prijsvermindering of de ontbinding van de koopovereenkomst te eisen, indien hij geen aanspraak kan maken op herstelling of vervanging, of indien de verkoper niet binnen een redelijke termijn of zonder ernstige overlast voor de consument de herstelling of de vervanging heeft verricht.

Category: E-commerce

Uiteraard ben je gebonden om de levertermijn die je bij een bestelling belooft ook te respecteren. Als er geen leveringstermijn is afgesproken, dan geldt voor de webshop op basis van de wet in elk geval een termijn van 30 dagen voor aflevering.

Vertraging bij aflevering kan de aansprakelijkheid van de verkoper in het gedrang brengen, dit zal echter niet snel gebeuren. Zelfs bij overschrijding van de termijn of de termijn van 30 dagen is de webshop vaak nog geen schadevergoeding verschuldigd, omdat de consument dan eerst nog verplicht is om de verkoper ingebreke te stellen en een redelijke bijkomende termijn voor aflevering te geven. 

De gevolgen van een vertraagde levering voor de verkoper hangen ook af van de vraag of de leveringstermijn essentieel is. Dit kan worden afgeleid uit de omstandigheden van de sluiting van de overeenkomst (bv. levering van snoepgoed voor Pasen) of doordat de consument de ondernemer vóór de sluiting van de overeenkomst geïnformeerd heeft dat de leveringstermijn essentieel is. In zo’n geval heeft de consument het recht om de overeenkomst onmiddellijk te beëindigen en moet je alle bedragen ook terugbetalen.

Na 30 dagen vertraging heeft de consument sowieso het recht om de overeenkomst te ontbinden, tenzij de partijen een ander tijdstip voor de levering zijn overeengekomen.

Tijdens de huidige Coronacrisis verloopt de levering soms wat trager. Veel webshops lossen dit op door een latere of onbepaalde levertijd aan te geven in de bestelling. Dit heeft het voordeel dat er geen onrechtmatige verwachtingen worden gecreëerd, de webshops zullen echter altijd moeten leveren binnen de 30 dagen en voor consumenten essentiële leveringstermijnen respecteren. 

Of de reden waarom levertijden niet gerespecteerd kunnen worden overmacht is, is te beoordelen bij situatie, hiervoor verwijzen we naar ons artikel in verband met overmacht. Een grote groei in online bestellingen is wellicht geen overmacht aangezien dit niet buiten de controle van de partij die moet uitvoeren ligt en dit de nakoming van de verbintenis niet geheel onmogelijk maakt, maar gewoon moeilijker. 

Category: E-commerce

De klant moet op voorhand op duidelijke en begrijpelijke wijze geïnformeerd zijn over de totale prijs en dus over alle extra vracht-, leverings- of portokosten en eventuele andere kosten.  Indien deze kosten redelijkerwijs niet vooraf kunnen worden berekend, dien je wel te melden dat er eventueel dergelijke extra kosten verschuldigd kunnen zijn. 

Dit betekent dat wanneer je als verkoper niet op voorhand duidelijk communiceert dat bij heraanbieding de kosten ten laste zijn van de consument, je deze achteraf niet kan aanrekenen aan de klant. 

Category: E-commerce

Gelet op het feit dat een verkoop via Facebook en e-mail ook onder de wetgeving verkoop op afstand valt, zijn alle bepalingen uit de wetgeving in verband met verkoop op afstand van toepassing op handelaars die nu online beginnen te verkopen. In principe moet je bestelproces dus voldoen aan het consumentenrecht en alle daarin begrepen informatieverplichtingen. 

In afwachting van de uitbouw van een echte webshop is het minstens aan te raden om voor verkopen die gebeuren via een kanaal dat maar beperkte ruimte of tijd biedt voor het tonen van informatie de consument toch voor het sluiten van de aankoop te informeren over:

  • de voornaamste kenmerken van de goederen of de diensten,
  • de identiteit van de onderneming
  • de totale prijs,
  • het herroepingsrecht
  • de duur van de overeenkomst en, 
  • in geval van overeenkomsten voor onbepaalde tijd, de voorwaarden om de overeenkomst op te zeggen.

Speciaal voor winkeliers die nu recent met een webshop gestart zijn, ontwikkelden wij een juridische checklist. Hiermee ben je alvast goed op weg naar compliant online ondernemen.
Je kan de checklist aanvragen op deze pagina.

Category: E-commerce

Als je omwille van de Coronacrisis nu via Facebook of mail wil gaan verkopen, moet je wel degelijk ook rekening houden met alle regels van verkoop op afstand, zoals die gelden op webshops.  Die regels gelden immers bij élke vorm van verkoop op afstand. Dat geldt dus ook bij Facebook verkopen of verkoop via e-mail, Whatsapp, etc…

Wellicht de belangrijkste regel om rekening mee te houden is de 14 dagen bedenktermijn of het ”retourrecht.”

Let erop dat je mensen zeer duidelijk informeert over hun recht om hun bestelling te annuleren binnen de 14 dagen na levering.  Als je dat niet doet, wordt de bedenktermijn immers verlengd tot zelfs twaalf maanden na het einde van de oorspronkelijke 14 dagen na levering! 

Het is trouwens niet enkel de bedenktermijn die je vooraf moet meedelen.  je moet een hele reeks informaties vooraf meegeven, zoals welke betaalmiddelen je aanvaardt, hoe de wettelijke garantie werkt, waar mensen terecht kunnen blij klachten, enz…

De vraag is hoe je mensen correct informeert over hun rechten.  Het is immers moeilijk om op een Facebookpagina en zéker ook bij bestellingen via mail voorafgaand aan de bestelling duidelijk je algemene voorwaarden te communiceren.  De facto heb je dus eigenlijk toch een (mini-)website nodig of op zijn minst een informatiedocument dat ergens online beschikbaar is. Er zijn op dit ogenblik enkele erg mooie initiatieven om ondernemers op een snelle en goedkope manier een webshop te laten starten, zoals bijvoorbeeld Mijn Online Shop.   Je kan dan op je webshop alle wettelijke verplichtingen naleven en vanop je Facebookpagina doorlinken naar je webshop.  Op die manier kan je wél alle verplichte informatie aan de consument geven én creëer je meteen twee parallelle verkoopkanalen die elkaar kunnen aanvullen… 

Speciaal voor winkeliers die nu recent met een webshop gestart zijn, ontwikkelden wij een juridische checklist. Hiermee ben je alvast goed op weg naar compliant online ondernemen.
Je kan de checklist aanvragen op deze pagina.

Category: E-commerce

Je kan best opletten bij het aankopen van mondmaskers online. Er circuleert namelijk heel wat namaak van medische hulpmiddelen die worden verkocht aan hogere prijzen. Sinds 2 mei is het opnieuw mogelijk om persoonlijke beschermingsmiddelen zoals onder andere mondmaskers (bv. chirurgische maskers) en beschermschorten in supermarkten aan te kopen.

Hydroalcoholische gels en handalcohol zijn reeds sinds 9 april opnieuw vrij verkrijgbaar.

Fiscale steunmaatregelen

In het geval jouw onderneming lijdt onder een daling van cliënteel en/of bestellingen en dus geen normaal tewerkstellingspeil kan aanhouden, is er normaal gezien sprake van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen. Nu is het onderscheid tussen tijdelijke werkloosheid door economische redenen en tijdelijke werkloosheid door overmacht even afgeschaft. 

Voortaan moet je als werkgever bij een verlies van business en/of een lagere bedrijfsactiviteit een elektronische aanvraag indienen als tijdelijke werkloosheid door overmacht. Je doet dit door een formulier in te dienen bij het werkloosheidsbureau van de RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening), waarbij je ‘COVID-19’ aangeeft als reden van sluiting. Hoe je de aanvraag moet indienen, vind je verder op de website van de sociale zekerheid.

Wat gebeurt er dan als jouw onderneming voordien al een tijdelijke werkloosheid om economische redenen heeft ingediend? Je hebt dan de keuze om over te stappen naar de regeling van de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Dit doe je door in de ASR scenario 5 “maandelijkse elektronische aangifte van het sociaal risico waarin de werkgever vermeldt hoeveel dagen de werknemer tijdelijk werkloos wordt gesteld” overmacht als motief aan te geven. (zie ook link hierboven social security)

Een situatie waarin je jouw werknemer als tijdelijk werkloos wegens overmacht kan beschouwen, is bijvoorbeeld als jouw onderneming haar activiteiten heeft moeten stopzetten of tijdelijk verminderen om de verspreiding van het coronavirus te beperken. 

Meer over het begrip overmacht en het coronavirus vind je in ons blogartikel “Coronavirus en overmacht”.

Hoeveel bedraagt dan de uitkering voor de werknemer die tijdelijk werkloos is?
De werknemer ontvangt als tijdelijk werkloze 70% van zijn/haar loon met een maximum van 2.754,76 euro bruto per maand. Deze regeling geldt tot 30 juni 2020. Op het bedrag van de uitkering wordt een bedrijfsvoorheffing van 26,75% ingehouden. 

Vanaf 13 maart 2020 zal de RVA bovenop de tijdelijke uitkering een bedrag van 5,63 euro per dag betalen. De dagen van tijdelijke werkloosheid worden gelijkgesteld met arbeidsdagen voor de jaarlijkse vakantie.

Aangezien de RVA op dit moment veel aanvragen ontvangt, zit zij met een grote werklast. De RVA zal dus voor nieuwe dossiers al een forfait van 1.450 euro uitbetalen. Later krijgen de werknemers dan het volledige bedrag. 

Ja, dit kan voor ondernemingen die hinder ondervinden ingevolge de verspreiding van COVID-19 en die niet al structurele betaalmoeilijkheden kenden. Hieronder een opsomming van enkele fiscale steunmaatregelen. 

  • Uitstel van betaling van BTW en bedrijfsvoorheffing

Je krijgt een automatisch uitstel van betaling van twee maanden voor BTW en bedrijfsvoorheffing. Er is geen boete of interest gekoppeld aan het uitstel. 

Het verschuldigde bedrag aan BTW dat volgt uit de BTW aangifte van maart of het eerste kwartaal 2020 moet betaald zijn voor 20 juni 2020. De exacte termijnen vind je terug op deze link.  

  • Betaling van de personen- en vennootschapsbelasting

Bovenop de normale betaaltermijn en zonder aanrekening van nalatigheidsinteresten geldt automatisch een extra termijn van twee maanden voor de betaling van zowel de personenbelasting als de vennootschapsbelasting. Deze maatregel geldt voor de afrekening van deze belastingen, aanslagjaar 2019, gevestigd vanaf 12 maart 2020.

  • Afbetalingsplan voor belastingen

Alle ondernemingen die hinder ondervinden door COVID-19 kunnen een afbetalingsplan aanvragen voor BTW, bedrijfsvoorheffing, personenbelasting, vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting, werkgeversbijdragen, verkeersbelasting. Dit kan enkel wanneer alle voorwaarden zijn nageleefd voor het indienen van de aangiften en de schulden niet voortvloeien uit fraude. Een aanvraag gebeurt per schuld en moet tegen uiterlijk 30 juni 2020 ingediend zijn. Boetes wegens niet-betaling worden kwijtgescholden en nalatigheidsinteresten worden vrijgesteld.

Voor meer informatie en formulieren kan je terecht op deze link

De Belgische regering heeft enkele steunmaatregelen aangekondigd voor ondernemingen die getroffen zijn door de verspreiding van COVID-19.
Hieronder een korte toelichting bij enkele maatregelen.

  • Hinderpremie

Alle ondernemingen met een fysieke locatie in Vlaanderen die verplicht moeten sluiten, kunnen een hinderpremie aanvragen bij VLAIO. De ondernemingen die volledig moeten sluiten kunnen een eenmalige premie van 4000 euro bekomen. Op deze link vind je een overzicht van welke handelszaken en winkels verplicht moeten sluiten. 

Je hebt nog tijd tot en met 5 mei 2020 om een aanvraag in te dienen, je kan hiervoor terecht op de site van VLAIO.

Ook alle ondernemingen die na 5 april 2020 nog verplicht moeten sluiten, kunnen een vergoeding krijgen van 160 euro per extra dag verplichte sluiting.

  • Compensatiepremie

Als jouw onderneming niet verplicht de deuren moet sluiten, maar wel een groot omzetverlies kent omwille van de coronacrisis, heb je recht op een compensatiepremie van 3000 euro of 1500 euro. Het gaat voornamelijk over ondernemers in allerlei sectoren zoals: de evenementensector, freelancers, paramedische beroepen (kinesisten, tandartsen, psychologen), landbouwsector of bijvoorbeeld ook pralinewinkels. 

Wat zijn de voorwaarden voor de compensatiepremie?

  • Het omzetverlies is minstens -60% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De referentieperiode is 14 maart 2020 tot en met 30 april 2020.
  • Als je een starter bent, moet er sprake zijn van een omzetdaling van -60% ten opzichte van het neergelegde financieel plan. 
  • Als je een vzw bent, kan je ook beroepen op de compensatiepremie wanneer er minstens één iemand voltijds tewerkgesteld is.

Hoeveel bedraagt de premie? 

De compensatiepremie bedraagt 3000 euro voor:

  • zelfstandigen in hoofdberoep;
  • zelfstandigen in bijberoep die door de hoogte van hun inkomen sociale bijdragen moeten betalen als een zelfstandige in hoofdberoep. 

De compensatiepremie bedraagt 1500 euro voor:

  • zelfstandigen in bijberoep die een inkomen hebben tussen 6.996,89 euro en 13.993,78 euro;
  • zelfstandigen in bijberoep die verplicht moeten sluiten.

Deze premie geldt niet voor zelfstandigen in bijberoep die dit combineren met een job als werknemer van 80% of meer. 

De compensatiepremie kan je niet combineren met de hinderpremie. Binnenkort kan je dit aanvragen bij VLAIO. Je zal een verklaring op eer moeten afleggen dat je een omzetverlies hebt van meer dan 60%.

  • Sociale bijdragen

Alle zelfstandigen kunnen tot 15 juni 2020 een aanvraag indienen bij het sociaal verzekeringsfonds voor een uitstel van betaling van 1 jaar voor de sociale bijdragen die betaald moeten worden voor het eerste en het tweede kwartaal van 2020. 

Alle zelfstandigen die moeilijkheden ondervinden in hun ondernemingsactiviteiten ten gevolge van COVID-19 kunnen een vermindering van voorlopige sociale bijdragen vragen voor het jaar 2020. Hiervoor moet je contact opnemen met jouw sociaal verzekeringsfonds.

Indien sociale bijdragen niet tijdig betaald kunnen worden omwille van COVID-19, kunnen zelfstandigen een vrijstelling van sociale bijdragen aanvragen voor 15 juni 2020. 

Voor meer informatie neem je contact op met het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) of met je sociaal verzekeringsfonds.

  • Overbruggingskrediet

Ondernemingen die niet door de sluitingsmaatregelen worden getroffen kunnen een overbruggingsrecht aanvragen, wanneer de activiteiten gedurende minstens 7 opeenvolgende dagen gedwongen onderbroken worden of wanneer de deuren sluiten uit voorzorg. In dit geval wordt er een financiële uitkering voorzien van volgende bedragen:

  • Zonder gezinslast: 1291,69 euro 
  • Met gezinslast: 1614,10 euro 

De aanvraag kan ingediend worden bij jouw sociaal verzekeringsfonds. Het formulier vind je hier. 

GDPR en privacy

GDPR vraagt dat je zorgt voor een “gepast niveau van veiligheid” van je data door het nemen van “gepaste technische en organisatorische maatregelen”.  Je moet met andere woorden op elk ogenblik zeker zijn dat je bedrijfsdata en met name persoonsgegevens veilig behandeld worden. Dat is niet anders in Coronatijden.

Typische maatregelen rond thuiswerk die in Coronatijden écht dringende aandacht verdienen om de veiligheid van je bedrijfsgegevens te verzekeren zijn een goede thuiswerkpolicy, een goede bring-your-own-devide policy, duidelijke regels rond het gebruik van thuiswifi en publieke wifi, een goede mailpolicy.

Enkele dingen die in dit soort policies zeker aangekaart moeten worden zijn:

  • het meenemen van papieren dossiers naar huis
  • het delen van persoonlijke laptops binnen het gezin (met alle daaraan verbonden veiligheidsrisico’s)
  • antivirus en firewall op thuissystemen
  • regels rond het verzenden van vertrouwelijke documenten per mail, het lezen van mails op smartphone en andere slecht beveiligde toestellen
  • regels rond het lokaal opslaan van vertrouwelijke data
  • duidelijke regels rond paswoorden (voldoende veilige paswoorden, geregeld veranderen, nooit twee keer dezelfde, NOOIT delen met anderen, zelfs niet met collega’s of gezinsleden, …)

Daarnaast is het tijd om werk te maken van technische veiligheid.  Zorg voor een goede VPN-verbinding. Als je in de cloud werkt, zorg dan voor goed paswoordbeheer, zorg voor goede logging van sessies en goede downloadmonitoring en downloadbeheer zodat je verdachte bewegingen onmiddellijk merkt, zorg ervoor dat personeelsleden, zeker vanop afstand, enkel die data kunnen aanroepen die ze absoluut nodig hebben, etc…

Denk tenslotte ook aan de gevolgen als het fout gaat.  Dit zijn gouden tijden voor hackers. Zorg dus voor back-ups en noodprocedures, zorg voor een goede databreach procedure, spreek duidelijke scenario’s en bevoegdheden af voor crisismomenten, zorg voor een cybersecurityverzekering, …

Category: GDPR en privacy

Neen.  De uitleg bij de ander GDPR gerelateerde vragen maakt afdoende duidelijk dat dit niet zomaar kan.  Dit wordt ook bevestigd door de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit GBA op haar website www.gegevensbeschermingsautoriteit.be. Je kan als werkgever je werknemers niet verplichten tot het invullen van dergelijke vragenlijsten. 

Je kan wél eventueel je personeel sensibiliseren. Het is aangewezen werknemers aan te zetten tot het spontaan melden van risicovolle reizen of symptomen. Ook in dit geval dient de rol van de arbeidsgeneesheer te worden benadrukt.

Category: GDPR en privacy

Dit is een zeer gevoelig verhaal.  De vraag of iemand al dan niet koorts heeft is medische informatie, die je dus niet mag verzamelen tenzij je de voorafgaande vrije toestemming van je personeelslid hebt gekregen.  Vrij betekent hier dat je personeel ook moet kunnen weigeren zonder daarvoor op welke manier dan ook gesanctioneerd te worden. Zomaar plots iedereen screenen op koorts kan dus niet.

Nochtans zegt de Gegevensbeschermingsautoriteit, de overheid die toeziet op het naleven van de privacywetgeving in ons land, dat lichaamstemperatuurscans wél kunnen zonder voorafgaande toestemming ALS tenminste die scans anoniem gebeuren, het is te zeggen als er geen andere gegevens vastgesteld worden die iemand kunnen identificeren.  

Die laatste situatie is bijvoorbeeld denkbaar in een luchthaven, waar duizenden mensen per uur voorbij wandelen en waar je anoniem kan scannen op warmtebronnen.  Het is echter vrijwel uitgesloten de facto dat temperatuurscans aan de poort van een bedrijf denkbaar zijn zonder dat de betrokken personeelsleden tegelijk ook geïdentificeerd worden.  Dat is zo ofwel omdat -in een kleiner bedrijf) eenvoudigweg iedereen iedereen kent, of omdat -in een groter bedrijf- met een badgesysteem gewerkt wordt waardoor bij binnenkomst iedereen geïdentificeerd wordt.  

De facto is het antwoord op de vraag: neen je mag niet zomaar koortscontroles doen aan de bedrijfspoort.

Category: GDPR en privacy

De antispamwetgeving zegt dat je mensen geen ongevraagde reclame mag sturen langs elektronische weg (e-mail, sms, whatsapp, …) tenzij je daarvoor hun voorafgaande toestemming hebt gekregen (“opt-in”) of tenzij het bestaande klanten zijn.  In dat laatste geval mag je hen reclame sturen voor “gelijkaardige goederen of diensten” als deze die ze eerder hebben aangekocht.

Enkele ondernemers lieten ons weten dat ze graag een mail naar hun klanten en prospects willen sturen met wat meer informatie over hoe zij de crisis aanpakken.  De vraag daarbij is dus of dat zomaar mag.

Het antwoord hangt eigenlijk af van de vraag of zo’n mail als  “reclame” beschouwd moet worden. Reclamemails moeten immers beantwoorden aan de bovenstaande regels, terwijl je puur informatieve of administratieve mails sowieso mag sturen.

De definitie van “reclame” is in deze context erg breed.  Elke boodschap die je producten, je bedrijf of je merk rechtstreeks of onrechtstreeks ondersteunt, is reclame.  De melding dat je korting aanbiedt op je diensten “om je klanten tijdens deze crisis te ondersteunen” bijvoorbeeld is zeker reclame.  Dat soort mails kan je enkel sturen naar ontvangers die voorafgaand een opt-in gegeven hebben of naar bestaande klanten als het om “gelijkaardige goederen of diensten” gaat. 

Puur informatieve mails kunnen wél altijd naar iedereen.  Bijvoorbeeld de melding dat je bedrijf sluit of dat je openingsuren aangepast worden of nog dat je maar een beperkt aantal bezoekers tegelijk zal binnenlaten, is wellicht puur informatief.  Die mag je dus naar “iedereen” sturen. Let er wel op dat dat soort mails dan geen commerciële boodschap mag meedragen. Melden dat je openingsuren aangepast zijn, maar tegelijk reclame maken voor bepaalde producten of kortingen aankondigen kan natuurlijk niet…  

Category: GDPR en privacy

Ja. Als je als bedrijf nieuwe persoonsgegevens gaat verwerken of bestaande gegevens voor nieuwe doelen (besmettingspreventie bijvoorbeeld) gaat gebruiken, moeten je werknemers vooraf worden geïnformeerd op basis van de GDPR. 

In veel gevallen zal je pas gegevens gaan verzamelen als je eerst de uitdrukkelijke toestemming krijgt van de betrokken personeelsleden, zéker als het gaat om medische gegevens.  De GDPR voorziet weliswaar een uitzondering waarbij (medische) gegevens verwerkt mogen worden zonder voorafgaande toestemming als dat noodzakelijk is voor de bescherming van de “vitale belangen” van de betrokkene of van anderen, maar de Gegevensbeschermingsautoriteit, die de bevoegde overheid is die toeziet op het naleven van de GDPR heeft zeer duidelijk gezegd dat dat zelfs in deze tijden van Coronacrisis niet het geval is en dat de uitzondering enkel kan gebruikt worden als er rechtstreeks en dadelijk levensgevaar bestaat, wat ondanks het feit dat mensen kunnen overlijden aan Corona niet het geval is. 

Category: GDPR en privacy

Voor je gegevens over je personeel deelt met eender wie, moet je je eerst afvragen of daarvoor wel een gepaste rechtsgrond bestaat (is er een wet die je verplicht om gegevens te delen, heb je toestemming van je personeel om gegevens te delen, heb je een gerechtvaardigd belang om bepaalde gegevens te delen, …) én of het delen van gegevens met een derde nodig en proportioneel is.  

We denken hierbij bijvoorbeeld aan de pas aangekondigde denkpiste om locatiegegevens te gaan gebruiken in de strijd tegen Corona.  Voor je locatiegegevens uit de smartphone of de gps van je personeel deelt met de overheid, moet je goed overwegen of dat eigenlijk wel moet en mag. Deel dus nooit zomaar gegevens, zelfs niet met de overheid enkel en alleen omdat die erom vraagt.  Bij twijfel overleg je best met je DPO en/of met je advocaat.

Anonieme en statistische gegevens kan je overigens wel zonder zorg delen.

Category: GDPR en privacy

Neen.  Je personeelsleden hebben recht op privacy.  De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG of GDPR) laat je niet toe om de namen van Coronapatiënten publiek bekend te maken, zelfs niet als het uit bezorgdheid om je andere werknemers is. 

Het bekendmaken van de naam van besmette werknemers is immers een vergaande inbreuk op hun privacy en bovendien “verwerk” je als werkgever op die manier medische gegevens van je personeel.  Die medische gegevens mag je enkel verwerken als je daarvoor voorafgaand de expliciete toestemming gekregen hebt en zelfs als je die toestemming gekregen hebt moet je er zorg voor dragen dat je die gegevens “proportioneel” gebruikt, wat eenvoudig gezegd betekent dat je steeds moet proberen om de impact op de privacy van het betrokken personeelslid zo klein mogelijk te maken.

De GDPR voorziet weliswaar een uitzondering waarbij (medische) gegevens verwerkt mogen worden zonder voorafgaande toestemming als dat noodzakelijk is voor de bescherming van de “vitale belangen” van de betrokkene of van anderen, maar de Gegevensbeschermingsautoriteit, die de bevoegde overheid is die toeziet op het naleven van de GDPR heeft zeer duidelijk gezegd dat dat zelfs in deze tijden van Coronacrisis niet het geval is en dat de uitzondering enkel kan gebruikt worden als er rechtstreeks en dadelijk levensgevaar bestaat, wat ondanks het feit dat mensen kunnen overlijden aan Corona niet het geval is. 

Je mag wél melden dat er “een personeelslid” besmet is.  Je mag eventueel zelfs melden om welke afdeling het gaat zolang je ervoor zorgt dat de andere werknemers de betrokken persoon niet kunnen identificeren.  Zodra dat wél mogelijk is, heb je zoals hoger vermeld de voorafgaande toestemming van de betrokkene nodig.

Category: GDPR en privacy
  • Check de richtlijnen van de overheid.  In dit geval is dat de GBA (Gegevensbeschermingsauthoriteit).
  • Overleg met je Data Protection Officer, je legal counsel of advocaat alvorens je enige actie onderneemt
  • Check je dataregister en privacy policy om te bekijken welke gegevens je mag verzamelen en verwerken zonder verdere nood aan toestemmingen
  • Zorg voor duidelijke communicatie naar je personeel toe
  • Zorg voor aanpassingen aan je dataregister én je privacy policy als dat nodig is en zorg voor duidelijke (vrije) toestemming van je personeelsleden als je extra gegevens wil gaan verzamelen.
  • Respecteer de weigering van bepaalde personeelsleden en respecteer hun recht op privacy.
  • Ga er steeds van uit dat minder meer is als het gaat om persoonsgegevens.  Bij twijfel of iets kan of niet, doe je het beter gewoon niet… 
  • Ga er van uit dat al je maatregelen tijdelijk zijn en dat alle gegevens die je om een of andere reden extra wil verzamelen ook slechts tijdelijk bewaard kunnen worden.
Category: GDPR en privacy

De Coronacrisis heeft een grote impact op ons allemaal.  Heel wat mensen zijn -terecht- ongerust over hun gezondheid en bij heel wat bedrijven bestaat de vraag op welke manier zij hun personeelsleden het best kunnen beschermen tegen besmetting.  Daarvoor kunnen praktische maatregelen genomen worden, zoals thuiswerk, afstand houden, handgels ter beschikking stellen, etc…

In een aantal gevallen echter zien we dat bedrijven ook interne crisiscommunicatie willen voeren en dat zij daarbij bekijken in welke mate zij bepaalde informatie over hun personeelsleden kunnen verzamelen (bvb wie recent met skivakantie ging in Italië of Oostenrijk, wie gezinsleden heeft die ziek zijn) of zelfs in welke mate zij zelf controles kunnen invoeren (bvb koortsmetingen met warmtescanners aan de ingang van het gebouw.

Sommige bedrijven lijken daarbij uit te gaan van het principe “nood breekt wet” om tot actie over te gaan.  Het is daarbij echter belangrijk om in het achterhoofd te houden dat de privacywetgeving (met name de Algemene Verordening Gegevensbescherming, AVG of GDPR) van kracht is en blijft ook tijdens deze crisis. De inhoud hiervan heeft voorrang op eventuele crisismaatregelen van de Belgische overheid.  Het gaat immers om een Europese Verordening die voorgaat op nationale wetgeving.

Het is dus belangrijk om bij élke beslissing ten aanzien van personeel en klanten enkele basisprincipes goed in het achterhoofd te houden:

  • Medische gegevens mogen alleen verwerkt worden als de betrokkene voorafgaand zijn (vrije) toestemming daarvoor gegeven heeft.  De vraag of iemand Corona heeft, of iemand koorts heeft, of iemand gekende risicoaandoeningen heeft, etc… zijn stuk voor stuk vragen naar medische gegevens en die kunnen niet gesteld worden aan personeel of klanten zonder voorafgaande toestemming.  Ook het zelf inzamelen ervan, bijvoorbeeld met warmtescanners, kan niet zonder de (opnieuw vrije) toestemming van de betrokkene. “Vrij” betekent hier dat de betrokkene neen moet kunnen zeggen zonder daarvoor op welke manier dan ook nadeel te ondervinden…
    De GDPR voorziet weliswaar een uitzondering waarbij medische gegevens verwerkt mogen worden zonder voorafgaande toestemming als dat noodzakelijk is voor de bescherming van de “vitale belangen” van de betrokkene of van anderen. De Gegevensbeschermingsautoriteit, de bevoegde overheid die toeziet op het naleven van de GDPR, heeft zeer duidelijk gezegd dat dat zelfs in deze tijden van Coronacrisis niet het geval is. De uitzondering kan enkel gebruikt worden als er rechtstreeks en dadelijk levensgevaar bestaat, wat ondanks het feit dat mensen kunnen overlijden aan Corona niet het geval is.
  • Niet-medische gegevens kunnen ook enkel verzameld worden als daarvoor een geldige rechtsgrond bestaat.  Dat kan toestemming zijn of eventueel in een aantal gevallen wellicht “gerechtvaardigd belang”, maar in elk geval moet die rechtsgrond blijken uit de dataregisters van het bedrijf en uit de privacy policy van het bedrijf.

  • In alle gevallen (medische gegevens of niet, toestemming of niet) moet élke verwerking “proportioneel” zijn. Je mag als bedrijf enkel persoonsgegevens verwerken die noodzakelijk zijn, je moet voor elke verwerking de impact op de betrokkene afwegen, je mag gegevens niet langer bijhouden dan nodig en ze enkel delen met derden als dat strikt noodzakelijk is. Zo zal je bijvoorbeeld niet zomaar kunnen eisen dat je personeelsleden vertellen waar ze met skivakantie geweest zijn.  Die informatie is immers voor jou als werkgever niet noodzakelijk en het zal erg moeilijk zijn om aan te tonen dat jouw belang als bedrijf groter is dan het recht op privacy van de betrokkene. Het stigma dat al snel rust op iemand die net uit de skigebieden terugkomt is immers erg groot…
Category: GDPR en privacy

Intellectuele eigendom

Je kan een aanvraag doen om het merk te laten registreren, maar dit zal zeer waarschijnlijk door het merkenbureau geweigerd worden, omdat dit in strijd is met de openbare orde en goede zeden.  

Bij het BOIP kan je nog steeds een aanvraag indienen om je design vast te leggen in een modelregistratie. Je kan eveneens bij het EUIPO een aanvraag indienen om een gemeenschapsmodel te bekomen. 

Je kan zowel bij het Benelux-bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) als bij het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese unie (EUIPO) een aanvraag indienen om een merk te laten registreren. 

Echter zal de procedure tot het bekomen van een geldige merkinschrijving worden verlengd. De merkenbureaus hebben verschillende strategieën voor het omgaan met termijnen. Zie bijvoorbeeld:

BOIP:  Voor reeds hangende verzoeken of procedures worden de lopende termijnen uitgesteld. Dit geldt echter niet voor de termijnen om beroep in te dienen bij het Benelux-gerechtshof.
Meer informatie vind je hier: 

https://www.boip.int/system/files/document/2020-03/Regel%20DG%20Covid-20032020%20NL.pdf

of https://www.boip.int/nl/document/nakoming-van-termijnen-gedurende-periode-van-maatschappelijke-beperkingen-door-het-0

EUIPO: Alle termijnen tussen 9 maart 2020 en 30 april 2020 worden automatisch verlengd tot en met 1 mei 2020. Dit is een feestdag, dus in de praktijk lopen de termijnen tot en met 4 mei 2020. Ook hier geldt de verlenging van de termijnen niet om in beroep in te dienen bij het Gerecht tegen beslissingen van de kamer van beroep.

WIPO: Voor de internationale inschrijving van merken zal het WIPO alle maatregelen nemen om overgangsproblemen tot een minimum te beperken. Termijnen kunnen verlengd worden, van zodra meer informatie en instructies beschikbaar zal je dit terugvinden op de website: 

https://www.wipo.int/madrid/en/news/2020/news_0009.html

 

Proceduremaatregelen

Misschien ben je in een geschil verzeild met een consument of een andere onderneming en raken jullie er onderling niet uit. In dat geval voorziet zowel de Europese Unie als de federale overheid een online dispute resolution (ODR) platform. Deze platformen kan je gebruiken om je geschil voor te leggen aan een erkende bemiddelaar of een team van bemiddelaars. 

Deze procedures zijn veel goedkoper dan naar de rechtbank gaan en gaan ook veel sneller. Voor sommige geschillen bestaan er gespecialiseerde ODR platformen. Bijvoorbeeld voor geschillen in verband met domeinnamen.

Sirius Legal heeft ervaring met ODR procedures en staat je hier graag in bij. 

Je hebt misschien al horen praten over videoconferenties om een rechtszaak te voeren, maar hoe gaat die nu juist in zijn werk? En hoe zit het dan met met de openbaarheid van terechtzittingen?

De openbaarheid van terechtzittingen is verankerd in onze grondwet. Dit houdt in de praktijk in dat iedereen je rechtszaak kan bijwonen in de rechtbank. Daar bestaan uiteraard in bepaalde gevallen uitzonderingen op. Bijvoorbeeld in jeugdzaken. Volgens ons kan die openbaarheid online zeker ook gewaarborgd worden. De rechtbank kan de zitting livestreamen via youtube of andere videoplatformen.

In het buitenland hebben de rechtbanken en hoven hier reeds al op ingezet. In Groot Brittannië zijn hier al praktische voorbeelden van beschikbaar. In Mechelen is er recent een correctionele zitting doorgegaan via videoconferentie. Hoewel hier enkel de gedetineerde inbelt via videoconferentie, zien wij ook de mogelijkheid voor volledige zittingen via videoconferentie zoals in het buitenland.

Er is voorlopig nog geen algemene praktische regeling voor rechtszaken via videoconferentie in België. Bij Sirius Legal zijn we alvast voorbereid op mogelijke online rechtszaken. Wij staan je hier graag in bij. Voor verdere vragen mag je onze advocaten altijd eens contacteren.

Zoals je misschien wel al hebt gelezen in deze Q&A blijven de rechtbanken en hoven werken. Je kan dus zeker en vast een nieuwe zaak opstarten voor de rechtbank, in hoger beroep gaan of andere stappen ondernemen. Alle nieuwe zaken worden in principe pas later behandeld. Hoeveel later is nog niet duidelijk, voorlopig worden ze voor een onbeperkte duur uitgesteld.

Jouw advocaat kan dit voor je doen door al de nodige procedurestukken in de brievenbussen bij de rechtbank te gaan steken of per post op te sturen uiteraard. De mogelijkheid bestaat ook om het per e-mail of e-deposit te doen! Vergeet niet het eventuele bewijs van betaling toe te voegen. Als dat ontbreekt aanvaarden ze het procedurestuk niet. 

Wij kunnen je hier uiteraard mee helpen. Zo ben je zeker dat de juiste stukken bij de juiste persoon verschijnen.

Neen, als je zaak voor de rechtbank is gebracht dan loopt de verjaring in principe niet. Deze wordt opgeschort in burgerlijke procedures. Moet je je zaak nog voor de rechtbank brengen, maar vrees je dat je verjaringstermijn zal verlopen? Contacteer dan zeker één van onze advocaten. Zij kunnen dan nog tijdig het nodige doen. Wens je voorlopig toch nog niet naar de rechtbank te stappen? Dan kan je advocaat met een zogenaamde advocaten-ingebrekestelling de verjaringstermijn verlengen.

Veel van onze cliënten vragen hoe het nu concreet verder moet met hun rechtszaak. Deze zijn in principe voorlopig allemaal voor onbepaalde tijd uitgesteld. De zaak kan ook vroeger doorgaan als je ermee instemt om het schriftelijk te doen of indien het een dringende zaak is. 

De hoven en rechtbanken zijn een openbare dienst en moeten voorzien in een minimale dienstverlening. Dit betekent onder andere dat de gebouwen toegankelijk blijven, maar niet voor iedereen. Er is een korte lijst van vier situaties wanneer je binnen mag:

  1. Wanneer je opgeroepen bent voor een zitting;
  2. Om je rijbewijs terug op te halen of in te leveren;
  3. Om hoger beroep aan te tekenen;
  4. Om een voorziening in te stellen in een strafzaak.

Daarnaast voorzien de rechtbanken nog specifieke maatregelen. De meest recente versie van de maatregelen staat hier.

Voor al je andere vragen kan je de rechtbanken nog steeds telefonisch of per mail bereiken. Wij helpen je ook graag met al je verdere vragen hieromtrent. Aarzel niet om met een van onze advocaten contact op te nemen. 

Sociaal recht

Ten gevolge van de coronacrisis en de maatregelen van de overheid, moeten bedrijven hun activiteiten anders organiseren. Als werkgever zie je je mogelijks genoodzaakt om je werknemers buiten hun normale rooster te laten werken. Kan dat wel? 

Ja. De arbeidswet laat namelijk toe dat de arbeidsduurgrenzen overschreden worden om het hoofd te bieden aan een voorgekomen ongeval, waaronder ook een pandemie zoals de Coronacrisis valt. Ook zondags- en nachtarbeid zijn dan toegelaten. 

Let er wel op dat als je je werknemer meer dan 9 uur per dag of 40 uur per week (of minder afhankelijk van de cao-grens) laat werken, je deze werknemer de overuren moet uitbetalen of inhaalrust moet toekennen. Zondags- en nachtarbeid brengen dan weer toeslagen mee zoals vastgesteld in de ondernemingscao’s of sectorale cao’s. 

Category: Sociaal recht

In de periode van 1 mei tot 30 juni 2020 (behoudens verlenging) kan je als werknemer uitzonderlijk bijkomend ouderschapsverlof opnemen, zonder daarbij je rechten op gewoon ouderschapsverlof te verliezen. Deze maatregel moet ervoor zorgen dat ouders hun beroeps- en privéleven beter kunnen combineren. 

Dankzij het corona-ouderschapsverlof kan je je arbeidsprestaties verminderen met 1/5e of 1/2e.
Om het bijkomend ouderschapsverlof op te kunnen nemen, moet je:

  1. ten minste 1 maand verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst
  2. hetzij voltijds in dienst zijn als je een vermindering van 1/2e wilt aanvragen, hetzij voor minstens 75% in dienst zijn;
  3. een (pleeg- of adoptie)kind hebben dat jonger is dan 12 jaar. Voor kinderen met een handicap is de leeftijdsgrens 21 jaar. Als het kind een handicap heeft en opgevangen wordt door zijn ouders en hij/zij geniet van een intra- of extramurale dienstverlening of behandeling georganiseerd of erkend door de Gemeenschappen, dan is er helemaal geen leeftijdsgrens. 
  4. het akkoord hebben van je werkgever.

Tijdens het corona-ouderschapsverlof heb je recht op een onderbrekingsuitkering ten laste van de RVA, die 25% hoger is dan de uitkering in geval van gewoon ouderschapsverlof.

Je kan het corona-ouderschapsverlof opnemen in één doorlopende periode, maar ook in niet-opeenvolgende maanden, weken of combinatie daarvan.

Als je momenteel al gewoon ouderschapsverlof opneemt, dan kan je dit met akkoord van je werkgever ofwel omzetten naar een corona-ouderschapsverlof, ofwel schorsen om corona-ouderschapsverlof op te nemen.

De aanvraag moet je minstens 3 werkdagen op voorhand schriftelijk doen op één van de volgende drie manieren:

  1. Via elektronische weg met ontvangstbevestiging door je werkgever
  2. Via een aangetekende brief
  3. Via afgifte van een schriftelijke kennisgeving (let er wel op dat je een duplicaat laat ondertekenen door de werkgever als ontvangstbewijs)

Je werkgever moet binnen maximaal 6 werkdagen na de aanvraag schriftelijk of elektronisch meedelen of hij akkoord gaat dan wel weigert.

Category: Sociaal recht

Ja, als je de freelancers niet inschakelt om het gewoonlijk werk van je werknemers uit te voeren. 

In geval van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken, mag het gebrek aan werk niet afhankelijk zijn van de wil van de werkgever. Dat is wel zo wanneer je het werk dat normaal door je werknemer uitgevoerd wordt, uitbesteedt aan een freelancer. Doe je dit toch, dan ben je verplicht om voor die dagen een normaal loon te betalen aan je werknemer.

Is de tijdelijke werkloosheid het gevolg van overmacht, dan moet je als werkgever kunnen aantonen dat het effectief onmogelijk was om de arbeidsovereenkomst verder uit te voeren. Als je het werk dat je werknemer gewoonlijk uitoefent, uitbesteedt aan een freelancer, dan geef je eigenlijk te kennen dat de arbeidsovereenkomst van je werknemer wel gewoon uitgevoerd kon worden. Ook hier riskeer je dat de werknemer zijn vaste loon vordert als je zijn werk tijdens de tijdelijke werkloosheid door een freelancer laat uitvoeren.

Wat mag wel? Je kan freelancers nog steeds inschakelen voor werk dat niet gewoonlijk uitgevoerd wordt door de werknemers die in tijdelijke werkloosheid verkeren.

Category: Sociaal recht

Neen, je kan je werknemer niet eenzijdig verplichten om zijn jaarlijkse vakantie op te nemen. Jaarlijkse vakantie kan namelijk maar in onderling akkoord tussen werkgever en werknemer opgenomen worden. 

Category: Sociaal recht

Neen, de arbeidswetgeving laat dit niet toe. Je kan alleen de arbeidsongeschiktheid controleren via een medisch attest, maar niet de arbeidsgeschiktheid. 

Wanneer het niet vaststaat via een medisch attest dat je werknemer arbeidsongeschikt is, kan je je werknemer niet zomaar verbieden om te komen werken. 

Twijfel je over de gezondheid van je werknemer? Dan kan je hem vragen om van thuis uit te werken of kan je de arbeidsgeneesheer verzoeken om een medisch onderzoek uit te voeren. Als de arbeidsgeneesheer dan oordeelt dat de werknemer arbeidsongeschikt is, dan kan je hem wél verplichten om thuis te blijven.

Category: Sociaal recht

Algemene medische controles op werknemers zijn niet toegelaten. 

Wel kan je op grond van de Codex Welzijn Werk de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer verwittigen wanneer je vermoedt dat een werknemer blootgesteld werd aan corona of symptomen vertoont. De arbeidsgeneesheer kan dan een medisch onderzoek doen en kan in het kader van dit onderzoek beslissen dat de werknemer arbeidsongeschikt is. Jij draagt wel de kosten van dit medisch onderzoek.

Category: Sociaal recht

Wanneer je vaststelt dat een werknemer duidelijke ziektesymptomen vertoont of je vermoedt dat een werknemer in contact kwam met een coronapatiënt, dan kan je hem de toegang tot de werkplek niet zomaar weigeren. Je kan de werknemer uiteraard wel in onderling akkoord naar huis sturen.

Wil je hem verplichten om naar huis te gaan, dan kan je de werknemer tijdens de werkuren laten onderzoeken door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. De preventieadviseur-arbeidsgeneesheer kan de werknemer in het kader van dit onderzoek eventueel arbeidsongeschikt verklaren, waardoor de werknemer wel verplicht is thuis te blijven.

Category: Sociaal recht

Ja, er zijn twee mogelijkheden: tijdelijke werkloosheid wegens overmacht en tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen. In beide gevallen moet je een aanvraag indienen bij de RVA.

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

Wanneer je verplicht bent om je onderneming te sluiten wegens het coronavirus, dan kan je een gemotiveerde aanvraag indienen voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Een voorbeeld van zo’n overmachtsituatie is de verplichte sluiting die werd opgelegd door de overheid (bv. voor de horeca).

Sinds 20 maart 2020 geldt er bovendien een soepelere toepassing van het begrip overmacht, waardoor je sneller een beroep zal kunnen doen op het stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Je zal alleen nog moeten aantonen dat de vermindering of het totale gebrek aan werk het gevolg is van het coronavirus. Voorbeelden zijn: werknemers die in quarantaine zitten, de sluiting van klanten of leveranciers, enz.

Kent men de tijdelijke werkloosheid toe, dan zal de arbeidsovereenkomst opgeschort worden. Je moet dan geen loon meer uitbetalen en werknemers krijgen een tijdelijke werkloosheidsuitkering. Voorlopig is de maximumduur van de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht als gevolg van het coronavirus beperkt tot 30 juni 2020.

Tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen

Wanneer er geen sprake is van overmacht, maar je wel te kampen hebt met een daling van klanten, bestellingen, productie, … en het daardoor niet mogelijk is om het normale tewerkstellingspeil aan te houden, dan kun je een beroep doen op het stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen. De regeling is verschillend naargelang het arbeiders of bedienden betreft.

Je moet in elk geval minstens 7 kalenderdagen voor de eerste voorziene werkloosheidsdag een kennisgeving doen aan je werknemers (via aanplakking op een goed zichtbare plaats), aan de RVA (via elektronische weg) en aan de ondernemingsraad of syndicale afvaardiging. Daarnaast moet je voor elke tijdelijk werkloos gestelde werknemer bij aanvang van de werkloosheid een “ASR scenario 2” verrichten en op het einde van elke kalendermaand een “ASR scenario 5”. Tot slot moet je elke maand de eerste effectieve werkloosheidsdag van de maand meedelen aan de RVA.

Voor bedienden moet je daarenboven aantonen dat je onderneming aan bepaalde preliminaire voorwaarden voldoet:

  • er was in het laatst afgesloten kwartaal een daling van de omzet, productie of bestellingen van minstens 10%, of
  • je hebt in het kwartaal ervoor beroep gedaan op de economische werkloosheid voor arbeiders van minstens 10%, of 

je onderneming is door de Minister van Werk erkend als onderneming in moeilijkheden op grond van onvoorziene omstandigheden die op korte termijn een substantiële daling van de omzet, productie of bestellingen veroorzaakt hebben. Klik hier om de erkenning aan te vragen.

Category: Sociaal recht

Neen, je moet alleen gewaarborgd loon uitbetalen wanneer je werknemer met een medisch attest aantoont dat hij ziek is. 

Het is natuurlijk mogelijk dat niet vaststaat dat de werknemer besmet is, maar hij wel in quarantaine moet blijven op voorschrift van een arts (bv. in afwachting van een test of omdat één van de gezinsleden besmet is). Als de arts attesteert dat de werknemer thuis moet blijven, zonder dat er symptomen zijn, dan kan de werknemer wel tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht aanvragen.

Category: Sociaal recht

Ja, wanneer een werknemer ziek thuis moet blijven of in het ziekenhuis belandt, dan gelden de regels zoals bij elk ander ziekteverzuim. Je moet dus als werkgever gewaarborgd loon betalen gedurende 1 week voor arbeiders en 1 maand voor bedienden. Ook hier gelden de gewone procedures voor arbeidsongeschiktheid. Je werknemer zal dus wel een medisch attest moeten voorleggen alvorens hij gewaarborgd loon kan krijgen.

Category: Sociaal recht

Ja, je kan als werkgever eenzijdig beslissen om bepaalde arbeidsvoorwaarden, zoals de plaats van tewerkstelling, de functieomschrijving of de uurroosters, tijdelijk aan te passen. Men aanvaardt namelijk dat een werkgever de arbeidsvoorwaarden binnen bepaalde grenzen kan wijzigen en men verwacht van de werknemer dat hij bij de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst ook rekening houdt met de belangen van de onderneming. 

Als je bijvoorbeeld een besmetting vaststelt in de vestiging waar je werknemer werkt en telewerk niet mogelijk is, dan kan je eenzijdig beslissen dat je werknemer in een andere vestiging moet gaan werken. Wel moet je de eventuele bijkomende verplaatsingskosten en -tijd volledig vergoeden.

Category: Sociaal recht

Ja, dat kan.

Heb je een onderneming die actief is in een essentiële sector, dan moet je telewerk organiseren in de mate van het mogelijke, maar ben je daartoe niet verplicht. Je kan dus beslissen dat je werknemers naar kantoor moeten komen en zij kunnen dat in principe niet weigeren. 

Als je onderneming actief is in een niet-essentiële sector, dan ben je in principe wél verplicht om telewerk te organiseren, tenzij voor functies die zich daartoe niet lenen. Wil je een werknemer verplichten om toch naar kantoor te komen, dan moet je dus kunnen aantonen dat zijn of haar functie zich niet leent tot telewerk. 

Als je werknemer weigert om naar kantoor te komen, dan kan je dit als een ongerechtvaardigde afwezigheid beschouwen en moet je dus geen loon betalen voor die dagen. Blijft de weigering voortduren zonder verantwoording, dan kan je dit ook als een dringende reden voor ontslag beschouwen.

Verplicht je je werknemers om naar kantoor te komen, dan moet je er natuurlijk wel voor zorgen dat ze in veilige omstandigheden kunnen werken. Zo moeten ze een afstand van 1,5 meter ten opzichte van andere werknemers kunnen bewaren en moet je de basishygiëne (zeep en andere faciliteiten om handen te wassen, ontsmettingsgel als er regelmatig contact is met derden, regelmatige reiniging van de werkplek, …) garanderen. 

Category: Sociaal recht

Ja, het Ministerieel Besluit van 18 maart 2020 vereist dat zoveel mogelijk van thuis uit gewerkt wordt. Voor essentiële bedrijven (zoals openbare diensten, bedrijven uit de voedingssector, banken, …) dringt de regering erop aan om daar waar mogelijk telewerk te organiseren. Wat betreft niet-essentiële bedrijven maakt de regering dit zelfs verplicht voor de functies die zich daartoe lenen. Je moet als werkgever in dat laatste geval telewerk eenzijdig opleggen en de werknemer kan dit niet weigeren.

Hoewel telewerk voor essentiële bedrijven dus niet verplicht is op grond van het MB, is dit vanuit gezondheidsoverwegingen natuurlijk wel ten zeerste aan te raden. We zijn dan ook van oordeel dat de werkgever telewerk ook in essentiële bedrijven moet kunnen opleggen. Het valt evenwel aan te bevelen het akkoord van de werknemer te vragen. Als er al een akkoord tot telewerk was voor de Coronacrisis, dan blijft dit uiteraard verder van toepassing. Zoniet, kan je als werkgever een tijdelijke regeling voor thuiswerk opstellen en het akkoord vragen van de werknemer. 

We raden je bovendien aan om duidelijk te motiveren waarom je telewerk oplegt bij bepaalde functies, zodat je dit kunt voorleggen bij een eventuele controle. Vanzelfsprekend moet je de werknemers schriftelijk op de hoogte brengen van je beleid inzake telewerk en van de concrete verwachtingen die je van je werknemers hebt. 

Om het telewerk praktisch mogelijk te maken, moet je de nodige hulpmiddelen (bv. laptop) ter beschikking stellen en eventuele kosten (bv. GSM-rekening, internetverbinding, …) vergoeden. Dat kan door een bureauvergoeding van 126,94 euro toe te kennen, die geldt als netto-premie zonder sociale bijdragen en belastingen. Daarnaast kan je per maand een kostenvergoeding toekennen voor het gebruik van een privé internetabonnement (max. 20 euro) en privécomputer (max. 20 euro).

Category: Sociaal recht

Als werkgever ben je verplicht maatregelen te nemen om de gezondheid en de veiligheid van je werknemers zoveel als mogelijk te verzekeren en om hen een veilige werkplek te bieden. Je moet dus risico’s voorkomen, evalueren en bestrijden. Aangezien het coronavirus een risico vormt binnen je onderneming, moet je een analyse opstellen en de nodige maatregelen treffen.

We raden je aan om eens een kijkje te nemen naar de preventiemaatregelen die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voorgesteld heeft. Enkele voorbeelden zijn:

  • Zorg dat je propere en hygiënische werkplekken voorziet 
  • Zorg dat iedereen binnen je onderneming de handen regelmatig en grondig reinigt
  • Voorzie waar mogelijk thuiswerk
  • Zorg dat iedereen zich houdt aan social distancing
  • Bereid je onderneming voor op een mogelijke uitbraak van het coronavirus

Het volledige advies van de WHO vind je hier

Category: Sociaal recht

Vennootschapsrecht

In het algemeen hebben bestuurders de verplichting om te handelen zoals van een normaal, zorgvuldig bestuurder wordt verwacht. Zij zijn het belangrijkste beslissingsorgaan van een onderneming en moeten alle beslissingen in het belang van de onderneming nemen, rekeninghoudend met belangen van aandeelhouders. Het is dan ook de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan om in deze tijden proactief alle passende maatregelen voor de onderneming te nemen. Hieronder een overzicht van enkele aandachtspunten voor bestuurders:

  • Bestuurders moeten voortdurend het risico van schade voor de onderneming inschatten en op de hoogte blijven van de ontwikkelingen binnen de onderneming om onmiddellijk passende maatregelen te nemen om schade te voorkomen/te beperken. Als het bestuursorgaan een fout begaat, loopt ze steeds het risico op bestuurdersaansprakelijkheid. 
  • Bestuurders moeten ervoor zorgen dat de onderneming in staat blijft schulden te betalen en dat potentiële liquiditeitsproblemen zoveel mogelijk wordt vermeden.  Ondernemingen in financiële moeilijkheden kunnen wel tijdelijk beroepen op het wettelijk moratorium
  • In het geval dat het tijdelijk wettelijk moratorium niet meer geldt en een onderneming in een procedure van gerechtelijke reorganisatie of faillissement terecht komt, zijn bestuurders persoonlijk aansprakelijk voor wrongful trading voorafgaand aan het faillissement. 
  • Bestuurders moeten tijdig de alarmbelprocedure inroepen, als ze vaststellen dat het nettoactief negatief is of dat de onderneming niet meer in staat zal zijn schulden te voldoen. Het bestuursorgaan is dan verplicht om binnen de twee maanden de algemene vergadering samen te roepen.
  • Bestuurders kunnen dividenden uitkeren, maar moeten dit steeds goed onderbouwen in het bestuursverslag. Zij moeten dan ook tijdig de beslissing nemen om dit te annuleren, het bedrag te verlagen of de betaling uit te stellen. 

Ja, bestuurders zijn steeds verplicht om een behoorlijk bestuur te voeren. Dit houdt in dat een bestuurder alle taken moet uitvoeren zoals van een normaal voorzichtig en zorgvuldige bestuurder, geplaatst in dezelfde omstandigheden, wordt verwacht. De bestuurder zal persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn voor elke bewezen fout. 

Gelet op de economische impact van de Coronacrisis op de ontwikkeling binnen ondernemingen is het aangeraden dat het bestuur extra aandachtig is bij het nemen van beslissingen.  

Ja, de jaarlijkse algemene vergadering kan nog steeds beslissen om dividenden uit te keren, zolang dat het nettoactief van de vennootschap (bv. voor de BV) niet negatief wordt. Het is wel aangeraden dat het bestuursorgaan deze beslissing met enige voorzichtigheid neemt, aangezien het moeilijker zal zijn om de verdere ontwikkeling van de vennootschap in te schatten gelet op de economische gevolgen die een onderneming zal ondergaan door de COVID-19 maatregelen. 

Het is namelijk bij een dividenduitkering dat het bestuursorgaan moet nagaan of de vennootschap in staat zal blijven haar opeisbare schulden over een periode van tenminste 12 maanden kan voldoen.  Dit is al geen gemakkelijke oefening voor het bestuursorgaan in normale omstandigheden en nu bovenop met de economische gevolgen van COVID-19 erbij, zal het niet evident zijn voor het bestuursorgaan om een dividenduitkering te onderbouwen in het bestuursverslag. 

Bestuurders die een dividenduitkering niet goed onderbouwen met als gevolg dat de vennootschap hierdoor openstaande schulden niet kan betalen, riskeren namelijk hoofdelijk aansprakelijk te zijn voor alle schade die hieruit voortvloeit. Dit wil zeggen dat een schuldeiser van de vennootschap openstaande facturen zal kunnen verhalen op het privévermogen van bestuurders.

Ja, het bestuursorgaan kan beslissen om de algemene vergadering uit te stellen. Ook een algemene vergadering, opgeroepen voor 30 juni 2020, kan uitgesteld worden. De aandeelhouders en leden moeten in elk geval correct geïnformeerd worden over het uitstel. 

Het is toegestaan dat de algemene vergadering wordt uitgesteld tot 10 weken na de uiterste datum waarop de algemene vergadering wettelijk moet plaatsvinden, namelijk binnen zes maanden na afsluiting van het boekjaar en dus voor 30 juni 2020. Dit wil zeggen dat de algemene vergadering voor 8 september 2020 moet plaatsvinden, waarbij een nieuwe bijeenroeping noodzakelijk is. 

Let op dat dergelijk uitstel niet is toegelaten bij de alarmbelprocedure. In dit geval moet de algemene vergadering binnen de 2 maanden bijeengeroepen worden en kan men voor het verloop van de algemene vergadering terugvallen op de schriftelijke procedure. 

De verplichting tot het neerleggen van de jaarrekening binnen 7 maanden na de afsluiting van het boekjaar kan ook worden uitgesteld tot 10 weken. De uiterste datum voor neerlegging van de jaarrekening is dus 9 oktober 2020. 

Het uitstellen van de algemene vergadering is facultatief. In het geval dat je een vennootschap hebt met een klein aantal aandeelhouders die op dezelfde golflengte zitten en die het eens zijn over de goedkeuring van de jaarrekening, heb je steeds de keuze voor een eenparige schriftelijke besluitvorming. 

Het is toegestaan dat de Raad van Bestuur op afstand en dus virtueel kan samenkomen, zolang dat de identiteit van iedere deelnemer kan gecontroleerd worden en dat iedere deelnemer ononderbroken kan deelnemen aan de vergadering en de elektronische besluitvorming vlot verloopt. 

Voor het bestuursorgaan gelden dezelfde regels als voor de algemene vergadering. De vergadering kan doorgaan zonder fysieke aanwezigheid en met andere woorden virtueel of schriftelijk en kan uitgesteld worden. 

 

Ja, aandeelhouders kunnen door middel van een elektronisch communicatiemiddel deelnemen aan de Algemene Vergadering, mits inachtneming van enkele voorwaarden:

  • De vennootschap bevat een statutaire bepaling die voorziet in de mogelijkheid van een Algemene Vergadering op afstand. De procedure voor elektronische beraadslaging en besluitvorming moeten duidelijk beschreven zijn in de statuten (inclusief de uitnodiging aan de aandeelhouders tot de algemene vergadering)
  • Vooraleer de vergadering van start gaat, moet de identiteit van iedere deelnemer gecontroleerd worden (bijvoorbeeld door e-ID).
  • Het elektronisch communicatiemiddel zorgt ervoor dat deelnemers direct en ononderbroken kennis kunnen nemen van de discussies. Ieder technisch probleem of incident tijdens de vergadering zal worden vermeld in de notulen. 

Indien statutair bepaald, kunnen aandeelhouders voorafgaand aan de Algemene Vergadering hun stem elektronisch uitbrengen. Dit is dan enkel geldig voor zover de identiteit van de aandeelhouder gecontroleerd kan worden. 

Let wel op dat bestuurders en commissarissen niet mogen deelnemen aan de Algemene Vergadering via een elektronisch communicatiemiddel. Dit kan evenwel opgelost worden  door ontheffingsbrieven voor de bestuurders en de commissaris.

Heb je voorlopig in de statuten de mogelijkheid van de elektronische vergadering niet voorzien? Dan kan je in principe niet virtueel vergaderen, hoewel ook daar onduidelijkheid over bestaat. Een andere mogelijkheid is de algemene vergadering te laten doorgaan zonder fysieke aanwezigheid en dus schriftelijk te laten doorgaan. 

Bij een schriftelijke algemene vergadering moet je rekening houden met volgende zaken:

  • Voorafgaand aan de algemene vergadering kan het bestuursorgaan beslissen dat de aandeelhouders op afstand hun stem op afstand kunnen uitbrengen. Dit kan aan de hand van een stemformulier of door een volmacht met specifieke steminstructies te verlenen aan de aangeduide persoon. 
  • De aandeelhouders hebben het recht om vragen schriftelijk te stellen voorafgaand  aan de algemene vergadering (tot de vierde dag voor de algemene vergadering). Deze vragen kunnen schriftelijk beantwoord worden of mondeling in het geval dat de aandeelhouders en leden de vergadering kunnen volgen via een webcam of een telefonische conferentie. 
  • Alle documenten moeten terugbezorgd worden en dit kan met alle mogelijke middelen, zoals onder andere een scan of een foto per e-mail. 
  • De effectieve algemene vergadering kan gehouden worden via telefoon- of videoconferentie in aanwezigheid van het bureau, het bestuursorgaan en in voorkomend geval de volmachthouder. 

Hou er rekening mee dat voor bijzondere algemene vergaderingen, zoals beslissingen die een statutenwijziging vereisen (bv. ontbinding, kapitaalverhoging,…), de tussenkomst van een notaris noodzakelijk is. In dit geval volstaat het dat een bestuurslid verschijnt voor de notaris rekeninghoudend met de regels inzake social distancing.

Let onder het nieuwe vennootschapsrecht tot slot op de nieuwe criteria in de bv voor wat betreft de alarmbelprocedure. Van zodra je als bestuurder vaststelt dat het nettoactief negatief is of dat de vennootschap in de volgende 12 maanden niet in staat zal zijn om haar schulden te voldoen, dan ben je verplicht om binnen de 2 maanden de algemene vergadering bijeen te roepen. Het is nu in tijden van corona dat vele bestuurders hier kennis van zullen krijgen, dus kijk zeker na hoe je dit kan organiseren virtueel of schriftelijk.

Verzekerbaarheid

Dit zal afhangen van de details in jouw verzekeringsovereenkomst. Bedrijfsonderbreking wordt vaak pas verzekerd wanneer je een rechtstreeks verlies of schade kan aantonen. Dit moet niet altijd materiële schade zijn! Het kan je alvast op weg helpen om jouw verzekeringsovereenkomst te doorzoeken op ‘Non-Damage Business Interruption’. Deze term gebruiken verzekeraars vaak om deze soort verzekering aan te duiden. Veel verzekeraars bieden dekking voor de bedrijfsonderbreking veroorzaakt door het verbod van de regering om de werkplaats te betreden.

Wat is er allemaal gedekt door je bedrijfsonderbrekingsverzekering? Dit verschilt ook weer van verzekeraar tot verzekeraar. Veel polissen dekken uw misgelopen winsten/inkomsten, maar ook uw vermogen om lonen uit te betalen of uw vermogen om doorlopende uitgaven te betalen.

Het is heel belangrijk dat je aandachtig leest wat je verzekeringspolis dekt, maar vooral wat ze niet dekt! Deze uitsluitingen kunnen betrekking hebben op bepaalde gebeurtenissen, maar ook op specifieke goederen en diensten. Is een pandemie niet opgenomen in de verzekeringspolis of uitdrukkelijk uitgesloten dan is uw onderneming niet verzekerd tegen de gevolgen van het corona virus. Het is zeker mogelijk om je tegen een pandemie te verzekeren, maar dit zal vaak gepaard gaan met tal van voorwaarden. Vandaag willen veel verzekeraars dit risico zelfs niet meer dekken. 

Het zou kunnen dat je niet verzekerd bent tegen de gevolgen van het Coronavirus. Gelukkig kan je dan nog een paar zaken ondernemen. Kijk zeker je arbeidsongevallenpolis eens na. Veel van je werknemers werken nu mogelijks van thuis uit. Niet elke polis dekt thuiswerk, dus je moet misschien nog stappen ondernemen. Je bent sowieso verplicht om je verzekeraar op de hoogte te stellen van alle veranderingen die je verzekeringspolis kunnen beïnvloeden. 

Load More


Corona Helpdesk

Sirius Legal stelde een Corona Helpdesk samen: 4 ervaren advocaten staan ter beschikking om je verder te helpen met al je vragen in verband met de Coronacrisis en de impact hiervan op je onderneming. Je kan hen rechtstreeks bellen of mailen via onderstaande gegevens:

Roeland Lembrechts

roeland@siriuslegal.be 0494/23 49 83

Bart Van den Brande

bart@siriuslegal.be 0486/90 19 31

Laura Walgraeve

laura@siriuslegal.be 0479/65 07 30

Sophie Vercraeye

sophie@siriuslegal.be 0497/25 92 31