Televisierechten, of hoe voetbal bij u op de buis komt

Dan toch witte rook vanuit het Pro League-kamp, want vorige week werden de zogenaamde “voetbalrechten” van de hoogste Belgische voetbalklasse verdeeld. Eerder dit jaar was er tevens redekaveling over televisierechten toen bleek dat een aparte licentie vanwege de FIFA én de VRT noodzakelijk was voor het groot scherm op het dorpsplein om WK-wedstrijden te mogen projecteren.

Maar hoe zit dat systeem van televisierechten eigenlijk in elkaar?

.

Wat is een televisierecht?

In de meeste Europese landen zijn de televisierechten op sportwedstrijden niet wettelijk geregeld. Hoewel er bij de beelden van een voetbalwedstrijd meerdere rechten in het spel zijn – waarvan het recht op afbeelding en de auteursrechten de belangrijkste zijn – draait het bij voetbalrechten voornamelijk om live beelden van een sportprestatie van twee voetbalteams.

Het feit dat een voetbalclub de toegang tot zijn stadion kan beperken, leidt tot een exclusieve afschermingsmacht. Het feit dat vele supporters naar de wedstrijden willen kijken, leidt tot de grote waarde van de televisierechten.

Wie mag de lakens uitdelen?

Ondanks de afwezigheid van een wettelijke regeling, heeft de Europese Commissie in 2003 reeds gehouden dat het aan de thuisploeg (als eigenaar van het stadion) en de bezoekersploeg (als noodzakelijke tegenstander) toekomt om de toegang van cameraploegen tot de wedstrijd te regelen.

In Spanje worden de televisierechten nog steeds individueel verkocht, maar nieuwe wetgeving moet ervoor zorgen dat de kloof tussen de grote en de kleine clubs verkleind wordt. In de meeste andere competities worden de televisierechten van de verschillende clubs collectief beheerd en verkocht.

Voor tornooien zoals het Wereldkampioenschap in Brazilië nemen de koepelfederaties het beheer op zich.

De verdeling van de opbrengsten verloopt doorgaans overeenkomstig de gemaakte afspraken in de statuten van de liga of federatie.

Grenzen aan het exclusieve televisierecht

De bevoegdheid om televisierechten exclusief af te schermen voor andere camera’s is in België door de wet beperkt. Zowel in de Vlaamse, Franstalige als Duitstalige gemeenschap geldt het principe van vrije nieuwsgaring voor media bij evenementen van groot publiek belang, ook als er exclusieve rechten werden toegekend.

De vrije nieuwsgaring houdt zowel de toegang tot het evenement of stadion, het maken van opnames als het voeren van korte verslaggeving in.

Aparte licentie voor groot scherm

De televisierechten van het Wereldkampioenschap in Brazilië zijn wereldwijd verdeeld per land aan verschillende televisiestations, waarbij de vergoeding doorgaans bepaald wordt aan de hand van een redelijk bereik aan thuiskijkers.

Kijk je thuis met vrienden, dan hoef je je geen zorgen te maken. De rechten zijn gedekt door de VRT.

Voor projectie in grote groep is enkel een aparte licentie van de FIFA nodig als er meer dan 5.000 toeschouwers komen kijken en/of een inkom wordt gevraagd. Bij de VRT moet hoe dan ook een licentie worden bekomen.

Waar worden de wedstrijden van de Jupiler Pro League uitgezonden?

Er werd gekozen voor een toewijzing aan zowel Belgacom 11, Sporting Telenet als VOOFoot. Geen onderscheid meer tussen topmatchen en andere “minder belangrijke” wedstrijden, maar een niet-exclusieve, platform-neutrale licentie op het volledige seizoen aan alle drie operatoren.

“Voetbal is voor iedereen,” zo klinkt het bij de Pro League, “ongeacht het televisieplatform dat de kijker gebruikt.”