Hoe social commerce in conflict lijkt te komen met het Europees consumentenrecht

shutterstock_112074470(1)

Onderstaande artikel verscheen eerder in Online Retailer magazine.

2015 is het jaar van mobile.  De doorbraak van mobiele aankopen zat er al even aan te komen en zet zich dit jaar echt door.  Cijfers van BeCommerce in België geven aan ruim één op drie online handelaars inmiddels meer dan 10% van zijn omzet uit mobiele transacties haalt en dat cijfer blijft voorlopig stijgen.  De cijfers voor Nederland liggen naar goede gewoonte nog wat hoger.

2015 is ook het jaar van social.  Twitter experimenteert in de Verenigde Staten al enkele maanden met een Twitter Buy Button, die zou toegevoegd worden aan je profiel en die zou toelaten om met één klik op de knop een bestelling te plaatsen van producten die aangeboden worden via een tweet.  Alle betaalgegevens zitten opgeslagen in je profiel en één keer klikken volstaat om een transactie af te ronden.  Eenzelfde geluid hoorden we begin juni van bij Google, dat op zijn beurt een Google Buy Button uitrolt die toelaat om met één klik op de knop een product aan te kopen vanuit je zoekresultaten zonder naar de merchant website te moeten surfen.

Nieuwe tools ook in Europa?

Het spreekt voor zich dat beide giganten hun nieuwe tools niet uitsluitend voor een Amerikaans publiek ontwerpen en op een gegeven moment de oceaan zullen willen oversteken om ook Europese consumenten gebruik te laten maken van deze nieuwe stap in de evolutie van e-commerce.

Beide initiatieven zien er op het eerste zicht, en voor zover al detailinformatie publiek beschikbaar is, zeer veelbelovend uit.  Ze kunnen zorgen voor een aantrekkelijk bijkomend verkoopkanaal voor online handelaars.

Conflict met Europees consumentenrecht?

Nochtans stelt de jurist in mij zich wat vragen bij deze nieuwe social commerce fenomenen.  De belangrijkste vraag is hoe een en ander ingepast moet worden in het Europees consumentenrecht bij verkoop op afstand zoals dat geregeld is in Richtlijn (2011/83/EU) betreffende Consumentenrechten  Sinds vorig jaar zijn de e-commerceregels in gans Europa immers gelijk getrokken op basis van deze Richtlijn en zijn er, vooral wat retourbeleid en informatieverplichtingen aan de consument betreft toch wel wat strengere regels in voege getreden.

Vooral die informatieplichten zouden wel eens een probleem kunnen gaan vormen.  Het Europees recht zegt immers dat een hele reeks informaties aan de consument meegedeeld moeten worden “vanaf het begin van het bestelproces”.  Het gaat bijvoorbeeld om het (al dan niet) bestaan van een retourrecht, het bestaan van een wettelijke garantietermijn, de identiteit van de ondernemer, de aanvaarde betaalmiddelen en eventuele beperkingen in de levering (“wij leveren enkel in de Benelux” bijvoorbeeld).

Althans in België lijkt er consensus te bestaan over het feit dat “bij aanvang van het bestelproces” betekent “vanaf het ogenblik dat de consument begint een keuze te maken uit het aanbod van de verkoper”, wat betekent dat zodra een product aangeboden wordt, ook minimaal deze informatie meegedeeld moet worden.  Op een klassieke webpagina is dit vanzelfsprekend geen probleem, maar voor Twitter lijkt dat te betekenen dat al die info in de tweet met het aangeboden product opgenomen moet worden.  Hoe een en ander in een tweet van 140 tekens verwerkt kan worden én dan nog ruimte moet overlaten om het product zelf aan te prijzen of hoe dit in de beperkte ruimte bij de zoekresultaten in Google zal passen is nog maar de vraag.

De Richtlijn geeft bij dit alles weinig ondersteuning.  Er is maar één artikel dat verwijst naar mobile en dat voorziet dat de informatieplichten ingeperkt kunnen worden als het gebruikte medium slechts beperkte ruimte heeft, maar dat in elk geval altijd minstens  de belangrijkste kenmerken van de goederen, de identiteit van de handelaar, de totaalprijs en het retourrecht vermeld moeten worden.  Zelfs als deze uitzondering op de Twitter en Google buy buttons toegepast kan worden, dan nog is er welllicht onmogelijk voldoende ruimte om dit alles correct mee op te nemen.

Aanpassingen aan EU recht dringen zich op

Betekent dit dat de Twitter en Google buy button uit Europa moeten wegblijven?  Dat zou vanzelfsprekend geen goede zaak zijn voor de consument en dat is dus ook de verkeerde conclusie.  Wat wel nodig lijkt, is dat de EU zijn nog recente wetgeving herbekijkt en een oplossing vindt die innovatieve technologieën niet afremt en tegelijk toch voldoende garanties biedt voor de consumentenbescherming.  Niet enkel Google en Twitter zullen immers op de grenzen van de huidige Richtlijn botsen, maar talloze vernieuwende bedrijven die bvb met social buying vanuit reclamefilms bezig zijn zullen al snel vaststellen dat de wet hun creativiteit dreigt in te perken.

Met andere woorden, de wetgeving wordt hier, zoals dat zo vaak gaat, ingehaald door de werkelijkheid en voor onze Europarlementariërs is er duidelijk wat werk aan de winkel…

Juridische vragen over uw e-commerce projecten?


For more information contact