Wat zegt het nieuwe regeerakkoord over e-commerce?

Het heeft naar goede Belgische traditie wat voeten in de aarde gehad, maar uiteindelijk hebben we toch een nieuwe Federale  regering.   Die nieuwe regering maakte op 10 oktober ook haar regeerakkoord publiek en  hier bij Sirius Legal hebben we dat even uitgepluisd op zoek naar passages die relevant zijn voor online ondernemers. 

Met andere woorden: wat verandert er voor u de volgende vijf jaar (vanaf 2014 zijn er nog slechts om de vijf jaar federale verkiezingen in plaats van om de vier jaar).

Het belang van e-commerce vandaag

De wereld van de online ondernemers stelt wel vaker met enige teleurstelling vast dat onze overheid weinig doet om de concurrentiepositie van onze Belgische online ondernemers ten opzichte van hun buitenlandse concurrenten te verbeteren.  Online handel is immers een business die zich niet laat afstoppen aan de landsgrenzen en waarin Belgische webshops dus noodgedwongen in concurrentie komen met  buitenlandse ondernemers.

Ondanks de vaststelling dat heel veel consumenten ook online ‘nationaal’ koopgedrag vertonen en vooral bij eigen webshops kopen, moeten we specifiek in België toch vaststellen dat de situatie net iets anders is: de markt is overspoeld door buitenlandse aanbieders, die in heel wat sec toren de markt stevig bezet houden;  zonder namen te willen noemen of zonder afbreuk te willen doen aan de verdienste van de bedrijven in kwestie, denken we bijvoorbeeld aan Bol.com, Zalando, Coolblue, Fnac, Pizza.be ook, etc…  Tegelijk zien we dat weinig Belgische online retailers echt voet aan de grond krijgen in het buitenland.

Hiervoor zijn een aantal redenen denkbaar, maar één van de voornaamste lijkt te zijn dat onze overheid het belang van online handel voor de toekomst van onze economie systematisch onderschat.  Webshops zijn geen modefenomeen, ze zijn een blijvend gegeven dat een vergaande ontwrichtende invloed heeft op de ‘oude’ economie en op traditionele verdienmodellen.  Wie niet tijdig op de trein springt dreigt dan ook achtergelaten te worden.

Het is in dat licht dan ook ontgoochelend om vast te stellen dat de Belgische federale overheid vasthoudt aan enkele door de feiten achterhaalde constructies zoals het verbod op verkoop op verlies, de sperperiode rond de solden, etc…  Deze mechanismes bestaan in onze buurlanden immers niet (meer) en zadelen onze online ondernemers met een concurrentienadeel op.

Positief is dan weer dat hier en daar in het regeerakkoord wél ruimte is voor constructieve initiatieven rond e-commerce.  Veel hiervan lijkt het resultaat te zijn van de goede lobby van enkele betrokken sectororganisaties zoals Comeos, die zelf al aangaven vorige week blij te zijn om heel wat van hun actiepunten terug te vinden in het regeerakkoord.

Wat vinden we terug in het regeerakkoord?

  • Er wordt een platform voor e-commercebeleid ontwikkeld, waarin overheid en sectororganisaties vertegenwoordigd zijn en dat de sector moet ondersteunen met nieuw beleid en het opheffen van structurele handicaps.  Er is sprake van een eengemaakt Europees speelveld voor productveiligheid, onderzoek naar wetgeving inzake betrouwbaar online betalen, onderzoek naar (het aanpassen van het verbod op) nachtarbeid waardoor sorteercentra en magazijnen 24/7 kunnen werken, verbetering van de online veiligheid, etc…
  • Onderzoek naar een uitgebreid en volledig dekkend arbitragesysteem om klachten van consumenten buiten de rechtbank af te handelen
  • er worden strengere controles aangekondigd op fiscale fraude en met name BTW-fraude bij online verkopen.  Dit moet er vooral voor zorgen dat valse concurrentie door ‘valse’ particuliere verkopers aangepakt wordt.  Beoogd worden vooral de talloze semiprofessionele ebay-verkopers, die nu vaak de BTW-regels ontduiken.
  • De regering zegt in haar regeerakkoord ook te willen inzetten op cyberveiligheid.  Voor haar eigen ICT-projecten zal de overheid voortaan voorafgaandelijk een “privacy- en cyberveiligheidsimpact test” voorzien en zulke projecten voorzien vanaf nu in het principe van “privacy by design“, zoals dat ook in de ontwerpen van de toekomstige Europese privacyverordening voorzien is.  Om beter te in te spelen op problematieken van cyberveiligheid komt er bovendien een “Centrum voor Cybersecurity België“, dat beleidsadviezen zal verlenen en initiatieven zal nemen om bedrijven, consumenten en openbare diensten te adviseren en te beschermen.
  • Ook op niveau van de postdiensten verandert een en ander, wat gelet op de rol van BPost, PostNL, Assendia en anderen in de fysieke distributie van online aankopen zijn belang heeft.  De opening van de postmarkt zal “verder versterkt” worden (vooralsnog zonder meer uitleg hierover) en naast BPost worden ook andere operatoren voortaan van rechtswege vertegenwoordigd in het Raadgevend Comité der Postdiensten.
  • Ook privacy staat behoorlijk hoog op de agenda, wat niet hoeft te verbazen gelet op de vergaande Europese initiatieven op dat vlak die in de komende legislatuur op ons afkomen (met name dan de toekomstige Privacyverordening).  De regering neemt zich voor om op Europees vlak te “pleiten voor een stevig geharmoniseerd Europees privacybeleid dat de lidstaten de flexibiliteit laat om een hoger beschermingsniveau te hanteren in het bijzonder in de domeinen overheid, gezondheid en sociale zekerheid.”  Verder worden de basisrechten van het individu nog eens onderlijnd (controle, overdraagbaarheid, inzage, veiligheid, redelijkheid/proportionaliteit, …), al staan deze op heden al in de wet en vloeien deze binnen afzienbare tijd ook voort uit de aankomende Europese verordening.  Tenslotte staat blijkbaar ook een hervorming van de Privacycommissie op de agenda, maar over de precieze reden en inhoud daarvan blijft het regeerakkoord vaag.  Wij menen nochtans dat de Privacycommissie goed werk levert tot op heden.

Blinde vlekken in het regeerakkoord

Enkele reële bezorgdheden voor online ondernemers  haalden spijtig genoeg alweer niet het regeerakkoord:

  • Het wegwerken van concurrentienadelen voor Belgische online ondernemers op BTW vlak.
  • Het wegwerken van concurrentienadelen voor Belgische online ondernemers omwille van achterhaalde regels met betrekking tot sperperiode/solden, verkoop met verlies, uitverkopen, …
  • Het herbekijken van enkele bepalingen met betrekking tot verkoop op afstand uit het Wetboek Economisch recht om de wet toepasbaar te houden op nieuwe technologische ontwikkelingen in m-commerce en s-commerce.
  • Een coherent en proactief beleid om e-commerce in Vlaanderen/België te ondersteunen en onze ondernemingen de kans te geven hun achterstand op de ons omringende landen in te lopen.

Het lijkt er met andere woorden toch op dat de kleine en middelgrote ondernemers en ondernemingen wat ij de kou blijven staan.  Een aantal maatregelen die hen zouden kunnen wapenen tegen buitenlandse concurrenten blijven spijtig genoeg achterwege.  Niettemin zijn wij hier bij Sirius Legal alvast blij dat in het regeerakkoord op verschillende plaatsen aandacht is gegeven aan e-commerce en dat onze regering zich dus duidelijk wel bewust is van de steeds prominentere rol die online handel in onze economie zal innemen.

Bent u zelf een online handelaar, webshopbouwer of toeleverancier en heeft u juridische vragen rond e-commerce?  Ons team staat graag voor u klaar.  U kan ons contacteren via de foto- en contactbuttons op deze pagina.